Rhedens geneuzel

Als u het woord “meedenken” hoort dan moet u op uw hoede zijn. Zo ook nu. De bezuinigingen moeten verkocht worden. Dat meedenken moet wel binnen de plannetjes van het gemeentebestuur passen, dat begrijpt u. “Kaders stellen” noemen ze dat in gemeenteland.

In De Steeg hebben ze daarvoor de Rhedense keuze bedacht. Het heeft verder weinig om het lijf maar het moet u het gevoel geven dat u serieus wordt genomen. Er wordt een enquête uitgevoerd en u mag op stellingen reageren. Met die enquête begint het al. Die wordt gehouden onder een “afspiegeling” van de Rhedense bevolking. Hoe die afspiegeling wordt bepaald is het geheim van de smid. En de uitslag van zo’n onderzoek sluit altijd naadloos aan op de wensen van de opdrachtgever.

U kunt ook reageren op stellingen. Zowel op de gemeentelijke website als in de Rhedenaar staan deze weken suggesties voor bezuinigingen. Het geheel is knullig opgezet. De stellingen op de website zijn pas na enig zoeken te vinden en wijken af van de stellingen in het gemeentekrantje. Ook het aantal mogelijke antwoorden verschilt. Het stelt allemaal niks voor, spielerei. Maar ja, het levert wel weer werk op. Voor ambtenaren die de resultaten in mooie grafiekjes en powerpointplaatjes verwerken. En voor raadsleden en wethouders die daar dan verder over bakkeleien.

Ik hoop dat u niet de illusie hebt dat er echt naar u geluisterd wordt. Dat meedenken is vooral bedoeld om de boodschap aan de man te brengen. Vaak loopt dat uit op ruzie en kwaaie koppen. Denk maar eens aan de meedenk-veldslagen rond Hart van Dieren. Meedenken werkt alleen als u kunt meebeslissen. En dat ontbreekt ook nu weer.

De voorstelling wordt opgevoerd om u rijp te maken voor de slachtbank. Praktische uitvoerbaarheid doet er niet toe. Wat te denken van de stelling “Bewoners zorgen zelf voor het groenonderhoud in de wijk.” Gaan opeens honderden Rhedense burgers in het weekeinde op commando aan de slag? Dat gelooft toch geen mens. En wie betaalt de snoeischaren, harken en schoffels? Er is ook nog wat regie nodig want je kunt daarbij niet een beetje voor jezelf gaan pionieren. Hup, weg is de bezuiniging. Daar komt dus niks van terecht. Dat geldt net zo goed voor de andere stellingen.

Nee, dat bezuinigen moet tussen uw oren komen. Daarvoor wordt nu uitgebreid campagne gevoerd. En dat kost geld. Geld voor een enquête die door een extern bureau wordt uitgevoerd, voor ambtenaren die ermee in de weer zijn en voor de productie van stapels papier. Ik stel daarom voor dat we deze ongein als eerste wegbezuinigen. We hebben immers een gemeenteraad voor het maken van keuzes. Weg met de bedenkers van de Rhedense Keuze. Neem trouwens de hele communicatieafdeling maar mee. Dat levert alvast een paar ton per jaar op.

Ik heb ook een stelling: “Het aantal wethoudersposten in Rheden wordt teruggebracht tot drie.” Mogelijke antwoorden: eens, eens en eens. Geef het goede voorbeeld en snij eerst het overtollige vet van uw eigen B&W-botten. Na die operatie spreken we elkaar opnieuw.

BES

Zondag 10-10-10: een historische dag die ik niet ongemerkt voorbij wil laten gaan. Verwacht geen wijsheden van me, die komen vooral van internet. Ik wil het alleen even onder uw aandacht brengen. De Nederlandse Antillen bestaan niet meer. Curaçao en Sint-Maarten gaan hun eigen weg en Bonaire, Sint-Eustatius en Saba (de BES-eilanden) maken voortaan deel uit van Nederland. Adiós Curaçao, farewell to Sint-Maarten. En vooral een welkom aan Saba, Sint-Eustatius en Bonaire.

De Bosatlas is aan een nieuwe uitgave toe. Nederland ligt voortaan ook in de tropen en kent nu echte bergen, slapende vulkanen en tropische inheemse diersoorten. De 322 meter hoge Vaalserberg is niet langer de hoogste top van Nederland. De Limburgse heuvel is op 10 oktober gepasseerd door de 877 meter hoge Mount Scenery op Saba en de 601 meter hoge Quill op St. Eustatius. Beide toppers staan te boek als slapende vulkanen maar de hoge temperatuur van het grondwater bij de Quill bewijst dat de aardse kachel daar nog steeds behoorlijk actief is. De vele soorten vleermuizen, de flamingo en de roodsnavelkeerkringvogel behoren voortaan tot de inheemse natuur. Net als het regenwoud en het rijke zeeleven rond de eilanden.

De integratie van de drie eilanden in Nederland is een interessant proces. Ze hebben nu de status van openbaar lichaam. De Antilliaanse wetten worden stapsgewijs vervangen door Nederlandse wetgeving. Het is de bedoeling dat de bestuursstructuur van de eilanden zoveel mogelijk gaat lijken op gemeenten. Maar helemaal zal dat, gezien hun bijzondere geografische ligging, niet lukken. En ze maken ook geen deel uit van een provincie. Houden zo zou ik zeggen.

Nog meer verschillen. De Antilliaanse gulden wordt niet vervangen door de euro maar door de Amerikaanse dollar. Kwestie van pragmatiek. Het moet de Amerikaanse toeristen en de handelsbetrekkingen in het Caribische gebied niet te moeilijk worden gemaakt. Dan zijn er nog de talen. Nederlands is de officiële taal maar op Bonaire wordt Papiaments gesproken en op Saba en St. Eustatius is Engels de voertaal. Krijgt het Papiaments nu bijvoorbeeld dezelfde status als het Fries?

De eilanders zullen de politieke en sociale veranderingen direct al merken. De AOV-uitkering (vergelijkbaar met de AOW) wordt verhoogd van 800 naar 920 Antilliaanse guldens, ongeveer 515 dollar per maand. Daar staat tegenover dat de pensioengerechtigde leeftijd vanaf 2015 in vijf jaar wordt verhoogd van 60 naar 65 jaar. Verdere aanpassing van het sociale stelsel zal nog heel wat voeten in aarde hebben. De lokale en nationale politiek kan haar hart ophalen.

De overzeese landgenoten mogen voortaan ook stemmen voor de Tweede Kamer. Wie weet, misschien krijgen we nog eens een Sabaanse, Statiaanse of Bonairiaanse premier in het Catshuis. En ik ben benieuwd wanneer GroenLinks, de VVD, de PvdA of het CDA aan de andere kant van de Atlantische oceaan opduiken. En voor het geval dat: ik wil best eens zitting nemen in een stembureau op een van de eilanden. De reis moet wel betaald worden hoor. Liefst met een weekje vakantie toe.

Bon bini Bonaire! Welcome Saba and St. Eustatius! Welkom BES in Nederland!

Bedevaart

Dat CDA-congres was een merkwaardige gebeurtenis. Reality-tv waar de familie Pfaff maar bleekjes bij afsteekt. Geinig om naar te kijken. Met een dagvoorzitter die als een standwerker het congres in goede banen trachtte te leiden. Bezwerend, zwetend, wil gesticulerend, heen en weer rennend hield hij de massa in bedwang. Het lukte hem op het nippertje. Volgens mij moest de arme man na afloop aan de beademing.

Er dreigde complete chaos toen er gestemd moest worden. In ijltempo werden de resoluties er doorheen gejaagd. De voorzitter noemde het nummer van de resolutie, de congresgangers staken hun stembiljet omhoog, de voorzitter schatte het aantal voor- en tegenstemmen en binnen 30 seconden werd de stemming afgerond. Veel aanwezigen wisten niet eens meer waarover het ging. De uitslag werd al op het podium afgeroepen terwijl de mensen in de zaal nog naar het juiste stembiljet op zoek waren.

Maar ja, wat deed het ertoe? Het ging uiteindelijk maar om één vraag: Hoe groot is de steun voor de door Maxime Verhagen gesloten akkoorden? Daarvoor werden de stembiljetten nageteld. Dat moet ’m toch tegengevallen zijn. Het is voor Maxime dan ook nog geen gelopen koers. Om de samenwerking met de PVV er binnen zijn Tweede Kamerfractie door te krijgen heeft hij een mirakel nodig. De dissidenten Koppejan en Ferrier weten zich gesterkt door 30% tegenstemmers. Zouden zij nog roet in het eten durven gooien? Als dit stukje verschijnt weten we wellicht meer.

Nu we het toch over mirakels hebben. Het congres deed me een beetje denken aan Lourdes. Een zwermende massa naar wonderen smachtende bedevaartgangers. In bonte processie trokken de sprekers aan microfoon en camera voorbij. Geëxalteerde aanhangers van Verhagen en zijn regeerakkoord, totaal overspannen tegenstanders, betweters, predikers, mekkeraars, klepzeikers, bruggenbouwers en de onvermijdelijke carrièrepiefjes.

Mooie televisie. Alles zat erin. Urenlange non-stop reclame voor het CDA. Maar het is de partij gegund. Zij kan wel een opsteker gebruiken. Tip voor het regeerakkoord: breng de vergoeding voor tandheelkundige zorg snel weer op niveau want het gaat niet goed met de christendemocratische gebitten. Volgens mij mist Eurlings een tand, Verhagen moet nodig zijn ondergebit laten nakijken en Aantjes is toe aan een tandenborstel met kwaliteit hard.

Onder de congresgangers ontwaarde ik ook Rudi Klein Heerenbrink. Hij was druk met zijn mobieltje in de weer. Helaas, geen tweetjes. Volgens eigen zeggen zou hij tegen het akkoord stemmen maar ik vraag me af of hij dat ook daadwerkelijk heeft gedaan. Rudi verandert immers wel vaker van mening. Bas Geerdink twitterde in juni dat hij geen VVD-er meer zou zijn als de VVD met de PVV zou regeren. Rudi Klein Heerenbrink reageerde daarop met: ‘ïdem hier met het CDA. CDA samen met PVV is niet mijn CDA’. Bas voegde uiteindelijk de daad bij het woord maar Rudi blijft gewoon lid van zijn partij en raadsvolger van de Rhedense fractie. Nu ben ik op zoek naar een passende politieke bijnaam voor Rudi. Helpt u me daarbij? Stuur uw suggestie naar theo.kooijmans@telfort.nl. Ik verloot een boekenbon van 15 euro onder de inzenders. Wel even uw naam, adres en telefoonnummer vermelden

Keerzijden

De SP probeert het initiatief van de protestacties tegen de goederentreinen naar zich toe te trekken. Daarbij hanteert zij een verborgen agenda. De actie “Laat de goederentrein varen” leek me een goed initiatief. Ik heb ‘m dan ook ondertekend. Maar na enige tijd besefte ik dat deze medaille een keerzijde heeft. Nederland heeft destijds met Duitsland afspraken gemaakt over de aansluiting van de Betuweroute op het Duitse spoor. Nu die worden uitgewerkt verzet de SP zich daartegen. De actie “Laat de goederentreinen varen” werd ook gevoerd in Zevenaar en de grensstreek. Voor de bewoners langs de IJssellijn maakt dat een groot verschil. Als de Betuweroute niet wordt doorgetrokken dan neemt de druk van de goederentreinen op de IJssellijn alleen maar toe. De SP speelt dus wel mooi weer met haar acties maar ik had liever het complete verhaal gehoord. Ik begrijp best dat de partij voor de mensen in de grensstreek wil opkomen maar dan moet ze dat bij zo’n actie expliciet vermelden. Door dit onder de mat te vegen belazeren de gestaalde kaders de boel. Stom van mij dat ik dat niet eerder doorhad want dan had ik de actie absoluut niet gesteund.

Nog ’n politieke medaille met twee kanten. De Gelderse CDA-gedeputeerde Marijke van Haaren pleitte voor nieuw onderzoek naar de aanleg van een Noordtak. Maar ze ziet die nog niet door de Achterhoek gaan want dat is dichtbevolkt gebied. Liever een Noordtak over Duits grondgebied. Van mij mag ’t, graag zelfs. Maar als dat niet in Duitsland lukt dan mag die Noordtak van mij best via de eerder geplande route door de Achterhoek gaan. En dan moet ze niet uit haar nek gaan kletsen over de Achterhoek als een dichtbevolkt gebied. Maar ja, wat wil je, de CDA-kiezers in de Achterhoek zitten natuurlijk niet te wachten op een nieuwe discussie over de Noordtak. En die mag je als politicus niet uit het oog verliezen.

Het zijn de bekende holle frasen van deze gedeputeerde. Van Haaren liet Rheden al vaker in de kou staan. Als het erom gaat is ze in geen velden of wegen te bekennen. Zij zat achter het stuur van Hart voor Dieren toen het project financieel uit de bocht vloog, zij liet Rheden vallen toen het er met de rondweg om Laag-Soeren op aankwam en zij weigerde de portemonnee te trekken voor variant 3 van de Traverse Dieren. Hopelijk houdt ze het volgend jaar voor gezien. Jan Jacob van Dijk, de kersverse lijsttrekker van het CDA voor de provinciale verkiezingen, heeft zelf in Rheden gewoond. Hij kent de IJssellijn goed en kan zich beter inleven in de bezwaren van de bewoners tegen de spoorplannen. Ik hoop alleen dat hij zich dat ná de verkiezingen ook nog herinnert.

Zo, ik heb weer even wat stoom afgeblazen. Dat neemt niet weg dat de goederentreinen moeten worden geweerd. 7 oktober komt het spoorplan in Den Haag opnieuw aan de orde. Aanstaande zaterdag is actiedag. Dan laten belangenverenigingen langs de hele IJssellijn van zich horen. Steun ze! Maar hou de politieke medestrijders in de gaten!

Xenos

De volksverhuizingen naar de westerse wereld hebben de samenleving ingrijpend veranderd. Heette de buurman veertig jaar geleden nog Jan en de buurvrouw Marie, nu is het bijna even gewoon dat zij luisteren naar de namen Abdoel en Fatima. Zij brachten hun gewoonten én hun geloof met zich mee. Dat was en is nog steeds wennen voor Jan en Marie.

In de jaren negentig schreef Samuel Huntington zijn “Botsing der beschavingen”. Vóór 1989, de val van de muur, was het simpel. De wereld werd gevormd door twee elkaar bestrijdende invloedssferen, de communistische dictaturen onder aanvoering van Rusland en China en het vrije kapitalistische westen dat door de Verenigde Staten werd geleid. Sinds die tegenstelling wegviel is de wereld zich aan het herschikken in een groot aantal blokken die naar gelang het uitkomt met of tegen elkaar samenspannen. Naast onder andere China, Rusland, India en het “westen” identificeert hij ook een moslim-blok, een conglomeraat van staten die, met een superjonge, snel groeiende bevolking en religie als hefboom een plaats op het podium van de macht eisen.

Een lezenswaardig geschrift. De makke is dat er nogal wat mensen op deze wereld zijn die het als de enige ondeelbare waarheid beschouwen en deze nieuwe orde als uitgangspunt nemen voor al hun handelen. Zij raken daarbij verstrikt in vijanddenken. Dat wereldbeeld krijgt helaas steeds meer voet aan de grond. Politici, ideologische en religieuze leiders dragen die boodschap in toenemende mate uit. Zij brengen een vliegwiel van onverdraagzaamheid op gang dat nauwelijks te stoppen is. De strijd verhardt zich met de dag. Hun belangrijkste wapen is de angst voor het vreemde. En hun aanhang groeit en groeit. Niet alleen in Nederland maar ook in de moslim-wereld.

De botsing tussen de culturen trekt diepe voren in de samenleving. Als deze ontwikkeling niet wordt gestopt dan komt het op zeker moment tot een uitbarsting. Niet alleen in Verweggistan maar ook in onze maatschappij. Er zijn mensen die dat prima vinden maar ik zit daar allerminst op te wachten. Ik gun onze kinderen een onbezorgder toekomst.

Nederland is geen eiland waarop we ons kunnen verschansen. De wereld is niet buiten te sluiten. Wij moeten op weg naar een nieuw evenwicht in een samenleving die leefbaar is en blijft. Daarvoor is begrip nodig en soms een beetje humor. De versleten deken van politieke correctheid kunnen we daarbij niet gebruiken. Geef die maar mee aan de voddenboer

Dat evenwicht bereiken we alleen als Jan en Marie, Abdoel en Fatima hun angsten overwinnen en elkaar accepteren. Vreemdelingenhaat en extreem denken, over en weer, is daarvoor een slechte raadgever. Jan is geen bruine nazi en Abdoel geen religieuze fascist, Marie geen vogelvrije lellebel en Fatima geen gekopvodde voetveeg. De meesten van ons zijn doodgewone boerenlullen die moeten sappelen voor hun dagelijkse brood en die hun kinderen op een fatsoenlijke manier groot willen brengen. Daar hebben we onze handen meer dan vol aan.

En laten we het boek van Huntington vooral niet heilig verklaren. Heilige boeken hebben de mensheid al genoeg ellende bezorgd.

Collaboratie

De Nederlandse politiek bevindt zich in gevaarlijk vaarwater. Ik heb eens wat uitspraken van politici van het afgelopen jaar opgezocht. Vooral de beschuldigingen aan het adres van Wilders zijn niet mis te verstaan. Vaak gebeurt dat niet rechtstreeks maar blijft het bij suggesties en associaties, vergelijkingen met de NSB en het bruine gedachtegoed.

De NSB was een club van verderfelijke landverraders. Iemand die met de NSB samenwerkte pleegde collaboratie. Dus als je de PVV op een lijn met de NSB stelt dan zijn de VVD en het CDA collaborateurs. Niet alleen als dat gedoogkabinet er komt maar ook nu al. Zij zijn immers ten volle bereid om met de PVV samen te werken. En wie met pek omgaat wordt er mee besmet. Maar de partijleiders zeggen wel A maar geen B. Want als je die gedachtengang consequent volgt dan zul je daar naar moeten handelen. Ten minste, als je staat waar je zegt voor te staan.

Het kan nog komen maar ik heb nog geen van hen iets in die richting horen zeggen. Dat tekent hun schijnheiligheid want als er werkelijk consequenties zouden worden getrokken dan wordt iedere vorm van samenwerking, van collaboratie, onmiddellijk stopgezet. Op alle niveaus.

Dat betekent dat in alle soorten besturen de samenwerking wordt opgezegd. In gemeenten, provincies, waterschappen en allerlei maatschappelijke instellingen. Dat zou nog eens wat zijn zeg. Wethouders, gedeputeerden en bestuurders die massaal hun zetels ter beschikking stellen. Honderden pluche stoelen raken dan onbezet. Overal worden coalities waarbij naast het CDA of de VVD ook GroenLinks, de SP, de PvdA of D66 zijn betrokken opgebroken. Een totale herschikking van de macht.

Maar ik zie dat nog niet gebeuren want de gehechtheid aan het pluche is ongemeen sterk en wat de heren in Den Haag uitspoken heeft natuurlijk geen effecten op regionale of lokale samenwerking, dat begrijpt u. Stel je voor! Dat heeft niets met elkaar te maken! Er wordt dan ook grotelijks omheen geluld. Zowel van bovenaf als van onderop. De weinige uitzonderingen daargelaten.

Het is van tweeën een. Of je erkent dat de PVV geen donkerbruine kleur heeft of je trekt de lijn door en acteert daar ook op. Je stopt niet halfweg omdat dat baantjes kan kosten. Dan geef je als partijleider van de SP, GroenLinks, de PvdA of D66 opdracht aan al die mindere goden in het land om de samenwerking met het CDA of de VVD onmiddellijk te beëindigen en te voorkomen dat zij ook collaborateurs worden. Anders ben je een schijnheilige hypocriet die woorden spuit (van spuien) zonder daar echt consequenties aan te verbinden.

Mijn boodschap is dat u al die grote woorden met een korreltje zout moet nemen. Er wordt desnoods samengewerkt met de duivel zelf. Zolang er maar pluche te verdelen is. Dat geldt voor veel partijen en politici. Schijntegenstellingen worden opgeblazen om het zetelaantal te verdedigen en zo mogelijk uit te breiden. Door kampioenen van vrijheid en recht die hun blik gericht hebben op macht en een zo groot mogelijk stuk van de koek.

Kedengedeng

In de Randstad moet ruimte op het spoor worden gemaakt voor het spoorboekloos rijden. CDA-minister Camiel Eurlings (ja, hij zit er nog steeds) wil daarvoor het railgoederenvervoer zoveel mogelijk naar het oosten van het land verplaatsen. Het gebruik van de Betuweroute wordt opgevoerd en hij is van plan 40 tot 60 extra goederentreinen per dag over de IJssellijn te sturen.

Het verzet heeft zich georganiseerd in RONA, Regionaal Overleg Noordelijke Aftakking, een bundeling van belangengroeperingen langs de IJssellijn en de Twentelijn. Een prima club die met bezieling tegen Eurlings’ plan ten strijde trekt. De Rhedense politiek stelt zich ook redelijk eensgezind tegen die plannen op. En het is al maanden een komen en gaan van Haagse partijbonzen die zich op de hoogte komen stellen van de situatie langs het spoor.

Behalve het CDA zijn alle lokale partijen mordicus tegen de komst van extra goederentreinen. Het CDA had natuurlijk ook niet om die treinen gevraagd maar voegt zich toch naar de plannen van partijgenoot Camiel. Kwestie van partijdiscipline. De christendemocraten zoeken het daarom in maatregelen waarmee de “leefbaarheid wordt gewaarborgd”.

Dat klinkt mooi maar het zegt geen bal. De mens heeft bewezen zich in allerlei moeilijke, ongezonde en onveilige omstandigheden te kunnen handhaven. Tenslotte went alles, behalve hangen, nietwaar! Nee, het gaat erom of we de leefbaarheid op hetzelfde niveau kunnen houden. Dat is al moeilijk genoeg. De spoorlijn zet de leefomgeving, zonder die 60 extra goederentreinen, nu ook al onder zware druk.

Maatregelen om geluids- en trillingshinder tegen te gaan, de bereikbaarheid en de veiligheid te garanderen, het milieu en de natuur te beschermen zullen alle op een of andere manier leiden tot ingrepen in de dorpen en het landschap. En daarmee het leven van alledag negatief beïnvloeden. De leefbaarheid hou je niet op hetzelfde peil met de aanleg van betonnen verkeersgoten onder het spoor, met een muur van geluidsschermen en met het opheffen van spoorovergangen. Wat moeten wij met die honderden meters lange kolossen van staal die door onze dorpen denderen? Moeten mensen vluchten in geluiddichte woonbunkers waarin zij schuddend op het ritme van rammelende wagons de gewaarborgde leefbaarheid ervaren? Kortom, wat moeten wij met een leefomgeving die wordt verpest? Wat kost dat “waarborgen” trouwens? Het geld groeit in Den Haag toch ook niet aan de bomen. Dat wordt hoogstens ’n zalfje hier en ‘n pleistertje daar. Lapmiddelen!

En wie garandeert mij dat het bij 60 treinen blijft? Tien jaar geleden zei minister Netelenbos dat er hooguit 21 goederentreinen op de IJssellijn zouden rijden. De maximumcapaciteit was daarmee immers bereikt. Waarom zou ik die bullshit nog geloven? Over ’n paar jaar berekent een of andere cijferknutselaar met hersenen die zijn samengesteld uit rails, locomotieven en wagons dat de spoorlijn met gemak 150 goederentreinen aankan.

Alleen de Tweede Kamer kan nog een spaak in Eurlings’ spoorwiel steken. Vandaag praten RONA-woordvoerder Arnoud Scheltema uit Rheden en wethouder Ron König met de vaste Kamercommissie. Ik hoop dat het niet bij stoom afblazen blijft maar dat hun argumenten het parlement zullen bewegen de minister terug te fluiten.

Moeras

VVD-raadslid Bas Geerdink zette zich na de laatste verkiezingen sterk af tegen de PVV. Toen een gedoogakkoord steeds waarschijnlijker werd poogde hij nog wel onder eerdere uitspraken uit te komen maar hij koos uiteindelijk toch eieren voor zijn geld. Hij verlaat de VVD en geeft zijn raadszetel op. Een stap die respect verdient. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. De kritiek op zijn aanvankelijk inconsequente gedrag is hem waarschijnlijk hard gevallen. Wat mij verbaast is dat er geen enkel verweer kwam, niet van Bas Geerdink zelf maar ook niet van de VVD-afdeling Rheden. Ik vermoed dat er de afgelopen tijd heel wat discussies binnen de raadsfractie zijn gevoerd maar uiteindelijk heeft de Rhedense VVD hem als een baksteen laten vallen. Bas is door zijn politieke maten gewoon in de steek gelaten.

Volgens Bas Geerdink herbergt de Rhedense VVD nog een dissident. Hij twitterde begin augustus aan Wim Pieper dat er binnen de VVD-fractie nog iemand niet gelukkig is met de gang van zaken. Die “iemand” lijkt vooralsnog meer aan het pluche dan aan principes te hechten want hij (of zij) houdt de kaken tot nu toe stijf op elkaar. Maar wie weet, misschien komt die persoon later nog uit de kast.

Ik verwacht zelf niet veel goeds van een VVD-CDA-PVV-combinatie. De tweespalt in de samenleving zal verder worden vergroot en de laatste restjes van de verzorgingsstaat zullen worden weggespoeld.

Geert Wilders zit op rozen. Als er een gedoogakkoord komt is hij de volksheld die ‘t ‘m toch maar flikt. Als hij wordt buitengesloten dan zal de volkswoede zich verder uitbreiden en van “onze Geert” een nog groter idool maken dan ie nu al is.

De aantrekkingskracht van de PVV is niet verwonderlijk. Mensen voelen zich door de traditionele politiek in de steek gelaten. Machteloos en steeds woedender over al het onrecht dat hen is aangedaan zoeken grote bevolkingsgroepen wraak. Die woede beperkt zich al lang niet meer tot de volkswijken die de multiculturele samenleving op hun bord geschoven kregen en de daarmee gepaard gaande problemen zagen toegedekt door de deken van politieke correctheid.

De verzorgingsstaat bleek niet langer betaalbaar en wordt ontmanteld. Maar de sloop van het sociale bouwwerk wordt niet gecompenseerd door een samenleving die werk en voldoende inkomen voor iedereen garandeert. Intussen verzuipt het individu in de schaalvergroting en de uitwassen van blinde marktwerking zijn haast dagelijks in het nieuws. Het politieke antwoord op die problemen kan het best worden samengevat met de term “eigen verantwoordelijkheid”. Politiek correct jargon voor “We zien ook geen uitweg meer dus u bekijkt ’t maar.”

Geen wonder dat mensen op zoek gaan naar meer zekerheid. Zij willen een geordende wereld, waar gezag nog gezag is, waar men de buurman nog kent en waar men zich “thuis” voelt. De PVV speelt daar perfect op in. De drassige voedingsbodem daarvoor is gecreëerd door de traditionele politiek. Maar die is niet meer in staat dat moeras weer droog te leggen. Met het politiek correct toedekken en het negeren van problemen zal ze het in ieder geval zeker niet redden.

Aan de boorden van de IJssel

De Raad van State vloerde de gemeente Rheden met een ippon. Rheden had Belangengemeenschap De Steeg en Havikerwaard niet buitenspel mogen zetten in de bezwaarprocedure tegen de bouw van een kantoorpand aan de Hoofdstraat in De Steeg. Volgens de gemeente had de vereniging daar niks mee te maken maar de rechter dacht daar anders over. De belangenclub heeft het volste recht mee te praten over alle Steegse aangelegenheden. Daar is de vereniging namelijk juist voor opgericht en, zeer belangrijk, dat staat op de juiste manier opgeschreven in de statuten van de vereniging. De rechter vond vooral van belang dat het werkgebied van de vereniging, De Steeg en Havikerwaard, duidelijk is omschreven en geografisch begrensd. En het doel van de vereniging is ook duidelijk genoeg.

Een opsteker voor de Stegenezen. En werk aan de winkel voor de andere belangenverenigingen. Ik heb een snel rondje langs de websites van de Rhedense belangenverenigingen gemaakt. Alleen bij Soerens Belang vond ik statuten. De belangenverenigingen van Dieren, Spankeren, Rheden en het Velpse Daalhuizen geen statuten maar zij hebben het werkgebied op hun website duidelijk aangegeven. Ik weet niet of alleen dat laatste voldoende is. Waarschijnlijk is ’t allemaal best in orde maar het kan geen kwaad om de statuten nog ’s goed door te vlooien. Staat alles wel duidelijk genoeg en officieel beschreven? Voorkom dat je op ’n ongelegen moment door de gemeente wordt afgeserveerd.

Hoe staat het trouwens in Doesburg? Zijn daar wel belangenverenigingen? Ik heb op internet wel iets gevonden over een wijkraad Beinum. Clemens Cornielje, nu Commissaris van de Koningin in Gelderland, is eind jaren zeventig ook nog even lid geweest. Is die club nog steeds actief?

Nu ik het toch over Doesburg heb. De IJssel stroomt kalm langs de oude Hanzestad. Spelen daar geen heikele kwesties? Laat me de kachel eens opporren. Hoe komt het toch dat Doesburg de blik steeds nadrukkelijker oostwaarts, naar Doetinchem en Zutphen, richt? Ligt een huwelijk met buurman Rheden niet méér voor de hand? Waarom komt samenwerking met Rheden niet goed van de grond? Na de gemeentelijke herindelingen in de Achterhoek bleef Doesburg eenzaam en alleen achter. Op het herindelingsbal bleek de stad een muurbloempje. De bruidsschat voor het verarmde Doezebarg was te hoog. Mogelijk speelde het SP-imago de stad bij die mislukte paringsdans ook parten. Hoe dan ook, de huwelijkskandidaten maakten zich ijlings uit de voeten. De Rhedense politiek maakte daarna voorzichtig avances maar de rijke vrijer werd afgewezen. Doesburg vreesde haar stadse identiteit te verliezen en beneden haar stand te trouwen. Zij is nu op zoek naar haar Achterhoekse wortels. ‘t Is daarbij mooi meegenomen dat Doesburg niet aan Doetinchem of Zutphen grenst. De liefde blijft dus platonisch. Hoe denken de Doesburgers daar zelf over? Laat wat van je horen, wil je? Keer je hart maar binnenste buiten!

Nog ’n nabrander over het gedoogkabinet en al dan niet consequente Rhedense politici. Rudi Klein Heerenbrink heeft vorige week, nog vóórdat mijn stukje verscheen, het anti-PVV-manifest van CDA-partijgenoten ondertekend. Waarvan akte! Hij zag de bui zeker al hangen.

Op gang

Het einde van de vakanties is in zicht. De politiek kan weer aan de slag. Ik help Rheden even op gang. Zo zit VVD-wethouder Hans Elsenaar in een lastig parket met de beloofde ontsluiting van de Beemd. Zijn voorstel om het bedrijventerrein met behulp van een verkeerslichtinstallatie aan te sluiten op beide weghelften van de A348 stuitte op een njet van de provincie. Zijn laatste idee, een op- en afrit aan de noordkant van de snelweg, bij de Rietganssingel in Nieuw Velp-Zuid, zit ook op dood spoor. De provincie wil wel meewerken maar alleen als er voldoende draagvlak is. De bewoners van Nieuw Velp-Zuid zitten niet op die aansluiting te wachten en nu gooien de ondernemers van de Beemd ook de kont tegen de krib. Zij gaan toch voor de verkeerslichten. Helaas voor Hans. Denk je als rechtgeaard VVD-er dat je de ondernemers een pleziertje doet en dan wordt je cadeautje niet gewaardeerd. Dus Hans, kappen daarmee! Je kunt voor de vorm nog even bij de provincie over die verkeerslichten doorzeuren maar dan houdt het op. Ze zoeken het maar uit daar op de Beemd. Kost natuurlijk wel weer ’n paar kiezers maar sois, jij hebt je best gedaan. Misschien kun je nog iets met de Beemdenaren goed maken door te zorgen voor openbaar vervoer en meer parkeerruimte. En gooi voortaan eerst een visje bij je doelgroep uit. Dat voorkomt narigheid achteraf.

Buren van de Beemd, de ontwikkelaars van Riviersteen, hebben ook nog een potje op het vuur staan. VVD-wethouder Haverkamp was eerder dit jaar aanvoerder van het raadsblok (VVD, CDA, Gemeentebelangen) dat de Riviersteen-plannen torpedeerde. Riviersteen loopt nu naar de rechter. De kernvraag zal zijn in hoeverre het Rhedense college bij de eigenaar van Riviersteen verwachtingen heeft gewekt waar hij letterlijk en figuurlijk op mocht bouwen. Ik ben geen jurist maar ik denk dat hij sterk staat. Gemeentebestuur en Riviersteen werkten immers jarenlang intensief samen. Voorlopig lijken Rheden en de VVD zich geen ernstige zorgen te maken. Voordat de gemeente de portemonnee moet trekken zijn we ’n jaar of zes, zeven verder. De publiciteit rond het proces kan van tijd tot tijd nog wel voor wat politieke pijntjes zorgen. Voor de goede orde. Ik zag zelf ook niets in de plannen voor een lustoord hoor. Ik constateer hier alleen.

Ik wil nog iets rechtzetten. Vorige week richtte ik mijn pijlen op de zigzagkoers van VVD-raadslid Bas Geerdink inzake de samenwerking van de VVD met Wilders. Bas kan zich troosten. Hij staat niet alleen. Een opmerking van Wim Pieper wees me de weg naar CDA-fractielid Rudi Klein Heerenbrink. In navolging van Bas beweerde Rudi op 12 juni “CDA samen met PVV is niet mijn CDA“ We zullen zien hoe consequent Rudi is. Hij heeft trouwens een uitweg die Bas niet heeft. CDA-partijgenoten hebben een verklaring tegen samenwerking met de PVV opgesteld. Als Rudi dat manifest tekent is hij klaar. Voor zo’n publieke uitlaatklep is binnen de VVD kennelijk geen ruimte. Zijn ze bij het CDA dan toch slimmer?

Politiek

Politiek Nederland is in rep en roer over de vorming van een VVD-CDA-kabinet met gedoogsteun van de PVV. VVD-aanvoerder Mark Rutte noemde PvdA-voorman Job Cohen sarrend de vroedvrouw van de op stapel staande combinatie. Voor de linkse partijen is iedereen buiten eigen kring de gebeten hond. Vooral informateur Lubbers zou buiten zijn boekje zijn gegaan. Hij had immers de opdracht de mogelijkheden voor een meerderheidskabinet te onderzoeken.

Dat heb ik even nagezocht. De informatieopdracht vraagt onderzoek naar ”een kabinet dat mag rekenen op een vruchtbare samenwerking met de Staten-Generaal”. Deze formulering leidt niet automatisch naar een meerderheidskabinet. Ook al is het daar in het verleden altijd op uitgedraaid. De bewering van Cohen en de zijnen klopt dus niet.

Job overspeelde zijn hand. Hij adviseerde Lubbers om eerst de mogelijkheden voor een rechts kabinet te onderzoeken. In de stellige overtuiging dat dit zou mislukken. Daarna zou de VVD toch weer bij de PvdA uitkomen. Zijn verzoek werd echter prompt ingewilligd.

Ja, er zitten soms slimmere spelers aan tafel. En de sluwste van allen is CDA-er Maxime Verhagen. De eerste poging een rechts kabinet te vormen kwam te vroeg. Maar hij fluisterde Mark Rutte toen wel in: “Als je er niet uitkomt weet je me te vinden”. Een meesterzet. Daarmee kon Rutte de Paars-plus-variant op de klippen laten lopen en kreeg de CDA-achterban de tijd om aan het idee van samenwerking met de PVV te wennen. Toen de tijd rijp was kon Rutte alsnog de rechtse gedoogkaart trekken.

Rutte wil persé een rechts kabinet, Wilders heeft er bijna alles voor over om de “linkse kerk” buiten de deur te houden en Verhagen’s CDA heeft nog ’n appeltje met de PvdA te schillen. Cohen heeft dat allemaal onderschat.

Over naar Rheden. Bas Geerdink, VVD-raadslid in Rheden, twitterde op 12 juni “ ....en mocht VVD toch met PVV gaan regeren, dan ben ik geen VVD-er meer.”

Op 30 juli, nadat de gedoogvariant op tafel kwam, klinkt het “Hier gaat de champagne open dat de PVV definitief niet gaat regeren! Kan Nederland toch nog gewoon in de spiegel blijven kijken...”

Ik vroeg: “Hoe zit dat Bas? VVD regeert wel degelijk mét PVV! Heb je nu ook plaatsgenomen in de draaimolen? Zwaaien en zwieren!” Waarop Bas antwoordde: “Als je niet in de regering zit, regeer je ook niet mee. Misschien komt er deze week nog een betere oplossing..” en “Theo, ik weet dat je graag zurig provoceert, maar je hoeft niet te doen of je dom bent hoor. Dat misstaat je!”

Bas slaagt met vlag en wimpel voor zijn politicus-examen. Politici horen immers recht te praten wat krom is. De PVV levert inderdaad geen ministers. Verder klopt er geen hout van zijn redenering. Wilders regeert in deze constructie mee vanuit zijn luie stoel. Zijn partij is het fundament waar het gedoogbouwwerk op rust. Maar, werpt Bas dan tegen, een fundament zit onder de grond. Je ziet ‘t niet. En als je iets niet ziet dan is het er niet. Logisch, toch?

Noodpakket

De overheid is druk met de campagne “Denk Vooruit”. We moeten ons voorbereiden op noodsituaties. De campagne zet blijkbaar weinig zoden aan de dijk want het is nu al de derde of vierde keer dat ik dergelijke Postbus 51- spotjes voorbij zien komen. We moeten echte overlevingsexperts worden. Een ramp is zo gebeurd: wees voorbereid! U kunt ieder moment voor langere tijd zonder stroom, water of gas komen te zitten. Om de eerste dagen daarna door te komen moeten we een noodpakket aanschaffen.

Even een zijsprong. Is dit nu een van de gevolgen van de liberalisering en het vermarkten van nutsbedrijven? Zorgt de op winst gerichte bedrijfsvoering van openbaar vervoerbedrijven, stroom- water- en energieleveranciers en het hele bedrijvennetwerk daaromheen voor extra grote risico’s voor de burgers? Neem nou de stroomvoorziening. Ringleidingen in het elektriciteitsnetwerk zorgen ervoor dat stroom via verschillende routes kan worden aangevoerd. De aanleg van dergelijke omleidingen kost echter veel geld. Geld dat de winstgevendheid van de betrokken bedrijven aantast. Ik weet niet op welke gronden wordt beslist om al dan niet in een ringstructuur te investeren. Wat, denkt u, geeft de doorslag? Het risico voor de burger of het financiële risico voor het bedrijf?

Terug naar de campagne. Er is niks nieuws aan. Oudere lezers zullen zich nog wel vroegere acties herinneren. De inmiddels verdwenen roemruchte Bescherming Bevolking speelde daarin een belangrijke rol. Begin zestiger jaren werd op ieder huisadres een enveloppe met instructies van deze BB bezorgd: “Wenken voor de bescherming van uw gezin en uzelf” Zo moesten we wegduiken onder een kast, tafel of keldertrap als we een kernexplosie waarnamen. Die was te herkennen aan een felle flits. Het noodpakket is sindsdien nauwelijks veranderd. Toen moest je zorgen voor koud voedsel, drinkwater, noodprivaat, zaklantaarn, kaarsen, zeep, beddengoed en verbandspullen waaronder driekante doeken van 130 x 90 x 90cm (het mochten ook handdoeken of luiers zijn) en grote veiligheidsspelden. En je werd gemaand binnen te blijven en de radio aan te zetten. Sindsdien is er niet zo heel veel veranderd. In het moderne noodpakket is een plaatsje ingeruimd voor waterbestendige lucifers. Dat is natuurlijk voor die kaarsen. En een opwindbare radio wordt aanbevolen. Het noodprivaat is van de lijst verdwenen. Is zeker te groot voor het nieuwe pakket. Zeep zie ik ook niet terug. Lijkt me niet geheel overbodig. Vooral als er nog wél stromend water is.

Er is een compleet rampenbestrijdingscomplex van de grond getild. Wetenschappers, politici en overheidsdienaren mogen zich uitleven in onderzoeken, congressen en vergaderingen, de media kunnen profiteren van reclame-uitingen en aan ondernemers is ook gedacht. Je kunt kant-en-klare noodpakketten kopen. In verschillende uitvoeringen, van eenvoudig tot luxe, van goedkoop tot duur, met opwindbare radio’s in diverse modellen.

Helaas, met de klandizie van burgers wil het maar niet vlotten. Ondanks de miljoenen die aan de campagne zijn uitgegeven. Leveranciers hebben slechts enkele tienduizenden pakketten kunnen slijten. Voornamelijk aan overheidsinstellingen en publieke organisaties. Burger Theo krabt zich eens achter de oren en denkt er het zijne van.

Op naar de volgende campagne!

Revisie (2)

Ha, een lezer die via een stukje in het Streekjournaal op mijn column reageert. De heer (of mevrouw) A.B. Quartel uit Doesburg antwoordt op mijn column Revisie van 7 juli. Daarin beklaag ik me erover dat de politiek met mijn stem aan de haal gaat. Dat is volgens Quartel wellicht de schuld van de kiezer zelf. We lijden allemaal teveel aan partijmatig gericht denken en hij (excuses als het mevrouw Quartel betreft) ziet een oplossing in minder partijen.

Hij vraagt zich af of ik weet hoe dit te verwezenlijken is. Nou, dat kan op een redelijk eenvoudige manier hoor. Je voert gewoon een districtenstelsel in of een kiesdrempel. Maar daar ben ik nu juist geen voorstander van. Dan leg je onevenredig veel macht in handen van slechts enkele partijen. Grote groepen kiezers komen dan buitenspel te staan. In een land als Groot-Brittannië willen de meeste kiezers juist van dat districtenstelsel af. Nederland heeft er in 1917 al afscheid van genomen. Ik vind het prima als het aantal partijen afneemt maar die moeten dan wel op een eerlijke manier ontstaan. Te kiezen via evenredige vertegenwoordiging, de meest eerlijke projectie van de wil van de bevolking. Laten we de democratische klok alsjeblieft niet 100 jaar terugzetten.

Wat let de politiek trouwens om zelf grotere partijen te vormen? Dat zou geen nieuws onder de zon zijn. Het CDA en GroenLinks zijn ook voortgekomen uit fusies. Ik wil voor zo’n fusie echter geen verzekeringspolis in de vorm van een districtenstelsel uitschrijven. Laat de kiezer maar rechtstreeks bepalen hoe groot of hoe klein een partij mag worden.

Een van de argumenten voor het beperken van het aantal partijen is dat ons land onregeerbaar dreigt te worden. Geen enkele partij heeft echt de overhand. Maar ik zoek de oplossing niet in minder partijen maar juist aan de andere kant, in meer invloed voor de kiezer. Ik heb daarvoor een aantal mogelijkheden aangedragen. Helaas vinden dergelijke ideeën weinig weerklank. Zelfs partijen die voor dat doel, meer macht voor de kiezer, zijn opgericht dreigen het hoofd in de schoot te leggen.

Overigens, is een “regeerloze” periode wel zo rampzalig? Niet te lang natuurlijk maar een paar maanden regeerstilte kan geen kwaad. Misschien wel goed dat er pas op de plaats wordt gemaakt. Worden we allemaal rustiger van. Ook politici. Een paar maanden ligt de regeltjesfabriek plat. Goed voor het onderwijs en de zorg. Dan kunnen die ook even op adem komen.

En als het niet lukt om een nieuwe regering te vormen dan moeten we maar opnieuw naar de stembus. Ik ben geen staatsrechtgeleerde of politicoloog dus ik weet niet of dat in de huidige situatie mogelijk is maar van mij mag ‘t. Het zou de dames en heren politici wel opnieuw erg zenuwachtig maken. Da’s waar.

Ik krijg wel meer reacties. Stel ik zeer op prijs. Maar via een ingezonden stukje vind ik het allermooist. Goed voor de publieke discussie die alle lezers dan kunnen volgen. Ik dank lezer Quartel dan ook zeer voor de moeite.

Zonnekoningen

Ik heb al eerder betoogd dat we van de provincie af moeten. De Gelderse magistraten in het Arnhemse provinciehuis werken daar vol overgave aan mee. We worden regelmatig vergast op de capriolen van deze bestuurders.

In 2001 dreigde Vitesse haar voetballicentie te verliezen. Enkele provinciale bestuurders deden daarop financiële toezeggingen aan Vitesse en de Vrienden van Vitesse over sanering van de schuldenlast en de huur van het stadion. Daarop staken de Vrienden zestien miljoen euro in de voetbalclub waarop de licentie alsnog werd verstrekt en een faillissement werd voorkomen. Maar die toezeggingen zijn nooit nagekomen. Voorstellen daartoe hebben Provinciale Staten nooit bereikt omdat het politieke draagvlak in de Staten bleek ontbrak. Vervolgens probeerden de bestuurders onder de afspraken uit te komen. De Hoge Raad gaf hen vorige maand echter een flinke draai om de oren en bevestigde een uitspraak van het Arnhemse gerechtshof. Vitesse en de Vrienden mochten ervan uitgaan dat de toezeggingen hard waren en de provincie moet nu alsnog over de brug komen. Dat gaat tussen de 20 en 30 miljoen euro kosten. Goed zo! Het gaat om de betrouwbaarheid van de overheid en bestuurders.

Je zou bovenstaande kwestie kunnen afdoen als een bedrijfsongeval, een verkeerde inschatting van de politieke realiteit. Maar het is structureel. Het gemarchandeer en gemanipuleer gaat gewoon door. Gedeputeerde Harry Keereweer twitterde vorige week “Morgen interview met journalist Gelderlander. Schrijft artikel over hoe cultureel erfgoed Biljoen voor gelderse gemeenschap werd behouden”. Hij wist toen nog niet wat er in dat artikel van journalist Rob Berends zou komen te staan. Het verscheen in de weekendbijlage van de Gelderlander en toont een onthutsend beeld van de gang van zaken rond de aankoop van het landgoed. Opnieuw stijgt de geur van misleiding op. Het Gelders Landschap hoestte elf miljoen euro voor het landgoed op, twee keer zoveel als het hoogste particuliere bod. Dat kon ze alleen doen dankzij acht miljoen euro provinciale subsidie, overheidsgeld dus. Op zich al een zaak waarbij veel en grote vraagtekens bij geplaatst kunnen worden. Maar er is meer. Naar nu blijkt wil de provincie de landbouwgrond op het landgoed omvormen naar natuur. Dat is tegen de wens van erflater Lüps in. Als dat ten tijde van de verkoop bekend was geweest dan had het Gelders Landschap nooit de hand op Biljoen kunnen leggen. De executeur-testamentair beschuldigt de stichting er nu van dat zij het landgoed onder valse voorwendselen heeft gekocht. Processen liggen in het verschiet. Ik hoop dat de koop wordt teruggedraaid en particuliere potentiële kopers en Biljoen-boeren niet langer de voet wordt dwarsgezet door de provincie.

We hebben in Rheden inmiddels een rijke ervaring met de machinaties en het geklooi van Gelderse bestuurders opgebouwd. Het wordt hoog tijd dat de Gelderse zonnekoningen stevig op hun politieke donder krijgen en dat hen ingepeperd wordt dat de provincie er voor de burgers is en niet andersom. Nog liever heb ik dat de provinciale bestuurslaag verdwijnt. En daar verandert de 60.000 euro die Rheden voor het verhogen van de uitkijktoren op de Emmapyramide krijgt niks aan.

Oorlog

Het is onderzocht en bewezen: ook apen voeren oorlog. In de strijd worden de mannetjes van de verliezende stam afgemaakt en de jongen opgevreten. De vrouwtjes worden als oorlogsbuit meegevoerd. De mens is dus niet het enige zoogdier dat zijn soortgenoten afslacht. Het zit in onze genen, we kunnen niet anders. Bij apen gaat het om een groter territorium waardoor de kans op voldoende voedsel toeneemt. Voedsel en water heeft de mens ook nodig maar het gaat om meer. Het gaat om comfort, om levensstandaard, om aanzien, om macht!

Oorlogen zijn er sinds het begin van de mensheid. De oorlogen en de strijd die wij vrijwel dagelijks op de voorpagina’s aantreffen wortelen soms in duizenden jaren geschiedenis. Terug te voeren op de luimen van farao’s, Romeinse keizers, middeleeuwse koningen, pausen en charismatische leiders van allerlei pluimage. Hun gedrag en hun beslissingen bepalen nog steeds de loop van de menselijke geschiedenis. Hoe zou onze wereld eruit zien als het Joodse volk niet uit Egypte was verdreven of als Jeruzalem niet door de Romeinen was verwoest? Zouden we dan geen Christendom, geen Islam, geen Tweede Wereldoorlog hebben gehad? Zouden we dan met Ra, Jupiter of veelarmige hindoe-goden zitten opgescheept? Het heeft niet veel zin om daarover te speculeren, we kunnen de geschiedenis toch niet veranderen. Intrigerend is het wel.

Strijd om macht en eer speelt zich af op elke denkbare schaal. Iedere groep, groot of klein, verdedigt zijn territorium en probeert die, als het even kan, verder uit te breiden. Het gaat erom wie op de top van de apenrots mag zitten. En als we dat niet bereiken dan proberen we er in ieder geval dicht bij te komen. Onze taal heeft zich daar ook op aangepast. We hebben niet voor niets de vergrotende en overtreffende trap. Het gaat om goed, beter, best.

Op dit moment zijn 16 miljoen Nederlanders in de ban van de strijd om de voetbalmacht. Ik ook. En dat veroorzaakt stress. De uitschakeling van Duitsland door Spanje nam al wat van die spanning weg. We kunnen weliswaar geen wraak meer nemen voor 1974 maar een eventuele nederlaag zou een nieuw nationaal voetbaltrauma veroorzaken. En we staan in ieder geval een treetje hoger op de voetballadder. Verliezen van de Spanjaarden is erg maar niet zo erg als verliezen van Duitsland. En de Tachtigjarige Oorlog ligt alweer vier eeuwen achter ons. Trouwens, die hebben we onder aanvoering van Oranje toch maar mooi gewonnen en de Zeven Provinciën ontplooiden zich in die periode tot wereldmacht.

Ik schrijf dit stukje op zondagmorgen. Vanavond de finale. De spanningsmeter loopt alweer op. Een zekere octopus Paul, achtarmige mosselwichelaar in Duitse dienst, voorspelt winst voor Spanje. Laat ‘m zijn snavel houden. Gelukkig kozen zowel Gelderse ganzen als mijn honden voor Oranje. En die hebben toch echt meer verstand van voetbal dan die inktkoelie.

De Spaanse armada strandt in Johannesburg. De Twaalf Provinciën winnen deze oorlog. Oranje grijpt opnieuw de macht. Het zit immers in onze genen.

Kom op Dirk, pof ‘m d’r in! Goooooooooooal!

Revisie

Zodra er bestuurszetels vrijkomen raken politici verblind. Het pluche scheurt politieke overtuigingen aan flarden. Het gaat dan om de baantjes en de status die een ambt als wethouder, gedeputeerde, staatssecretaris of minister geeft. Een politieke overtuiging is aardig maar een politieke carrière is veel mooier. Jammer genoeg is de politiek vergeven van zulke figuren. Mensen die vooral een carrière op het netvlies hebben. Voor wie het gaat om persoonlijke ambitie waarbij de politieke boodschap slechts verpakking is. In Den Haag dreigt opnieuw zo’n scenario. Politici die elkaar vóór de verkiezingen bijkans afmaakten kruipen weer gezellig bij elkaar voor een stoelendans om de macht. En achter hen staan de kandidaten die het bij de verkiezingen niet gered hebben te trappelen om de vrijkomende Kamerzetels te bezetten.

Misschien oordeel ik te hard. Er zijn best mensen wier ambitie gedreven wordt door politieke overtuiging en het publieke belang. En in het bedrijfsleven speelt persoonlijke ambitie ook een grote rol. Daar wordt het juist gestimuleerd. Maar als die ambitie niet meer met het bedrijfsbelang spoort of als er grove fouten worden gemaakt dan is het snel afgelopen met de carrière. In de politiek gelden andere wetten. Op een enkele uitzondering na blijven politici gewoon zitten tot de volgende verkiezingen.

De politiek gaat opnieuw met mijn stem aan de haal en gebruikt die op een manier die ik niet wil. Ik drijf steeds verder weg van de politieke haantjes en hennetjes. Waarschijnlijk gaat mijn stem de volgende keer daarom óók naar een protestpartij. Ik zeg óók omdat velen net als ik langzamerhand doodmoe worden van die coalitie-spelletjes. De kiezer heeft niets meer te vertellen en kijkt knarsetandend toe hoe de handel in gebroken beloften verloopt.

Ons democratisch systeem is toe aan een opknapbeurt. De kiezer moet meer invloed krijgen. Anders loopt het systeem vast. Dat besef dringt echter nauwelijks door en ik zie voorlopig alleen maar tegengestelde bewegingen. D66, juist opgericht om verkalking van het systeem tegen te gaan, krabbelt terug en heeft de strijd voor referenda en gekozen ambtsdragers op een laag pitje gezet. Er zijn ook mensen die de politiek overzichtelijker willen maken door invoering van een districtenstelsel naar Brits model. Maar zo’n systeem geeft geen eerlijke afspiegeling van de wil van de bevolking. De meeste Britten willen er trouwens maar wat graag van af.

Er zijn mogelijkheden genoeg voor een democratische oppepper. Het referendum en de gekozen ambtsdrager zouden al stappen in de goede richting zijn. Of we gaan iedere twee jaar de helft van de kamer, staten of raad vervangen. Dat houdt partijen beter bij de standpunten waarmee zij ons vóór de verkiezingen naar zich toe gelokt hebben. Je zou ook kunnen kijken naar een kiessysteem waarin meer stemmen worden uitgebracht. Bijvoorbeeld een tweede stem die de voorkeur voor coalitievorming met een andere partij aangeeft. En het Duitse systeem, een mix van districtenstelsel en evenredige vertegenwoordiging, heeft ook aantrekkelijke kanten.

Dat er iets moet gebeuren staat voor mij vast. Maar ik heb er een hard hoofd in. Men lijdt het meest door het lijden dat men vreest. Dat geldt voor de meesten van ons. Ook voor politici.

Naoberschap

Arnhem worstelt met het Nationaal Historisch Museum. Of beter gezegd, Arnhem helpt de tegenstanders die het niet zien zitten dat het Nationaal Historisch Museum in Arnhem wordt gevestigd. Eerder haalden de Ernemmers het plan al bijna onderuit door een voorstel om het museum in het centrum van de stad te vestigen en niet bij het Openluchtmuseum. Dat laatste was juist een belangrijk argument om het museum aan Arnhem te gunnen. Nu staat het museum weer op de tocht omdat volgens een rapport een ondergrondse parkeervoorziening 60 miljoen euro gaat kosten. De rivalen van Arnhem zien hun kans schoon om opnieuw in de aanval te gaan. Zij kunnen rekenen op aanzienlijke steun in de Tweede Kamer. Nu krijgt Arnhem een laatste kans. Binnen enkele maanden moet de tweemans-directie van het museum in oprichting aantonen dat een NHM, een Nationaal Historisch Museum, naast het Openluchtmuseum financieel haalbaar is.

De rijksoverheid heeft 50 miljoen euro voor het museum uitgetrokken. De meerkosten moeten ergens anders vandaan komen. Ik geef Arnhem weinig kans. Het is trouwens de vraag of de directeuren, Erik Schilp en Valentijn Byvanck, zelf wel zulke voorstanders van de geplande locatie bij het Arnhemse Openluchtmuseum zijn. Het lijkt er sterk op dat zij de zaak op z’n beloop laten. Ze zijn in ieder geval niet te betrappen op een stevige voorkeur voor Arnhem. De heren lijken nogal georiënteerd op de Randstad. Als ik de website van het NHM bekijk dan zie ik dat er in Amsterdam tentoonstellingen worden georganiseerd in samenwerking met de Nieuwe Kerk en het Amsterdams Historisch Museum. Arnhem blijft opvallend buiten beeld. Ik denk dat ze het niet zo erg zouden vinden als het museum alsnog in Amsterdam of Den Haag zou verrijzen. Het zou me dan ook niet verbazen als Arnhem gepiepeld wordt.

Moeten onze Arnhemse buren daar nu rouwig om zijn? Het lijkt me niet. Het Stationskwartier, voetbalclub Vitesse en Rijnboog hebben de stad al vele miljoenen gekost. Arnhem kan zich geen nieuw financieel echec veroorloven.

Een raadslid uit Ede stelt voor om het NHM in Ede te vestigen. Waarom zouden wij Rheden dan niet in de strijd werpen? Ik pleit al jaren voor Riviersteen als vestigingsplaats voor het NHM. Het terrein ligt op een prachtige plek in de uiterwaarden aan de IJssel. Kan het nog Hollandser? De infrastructuur is al aanwezig. Riviersteen is uitstekend bereikbaar via de A348 en de afslag ligt er al. Daar kan een prachtig museum worden gebouwd, compleet met uitgebreide parkeervoorzieningen. Dat zal inclusief de aankoop van de grond echt niet meer dan 50 miljoen euro hoeven te kosten. Eindelijk een project dat betaalbaar is en waarvan je niet meteen hoeft te vrezen voor gigantische kostenoverschrijdingen. De Arnhemse bossen blijven gespaard en de verkeersdruk in Arnhem-Noord wordt ontzien. En er zijn creatieve oplossingen mogelijk waarbij de eigenaar van het terrein ook aan zijn trekken komt.

Laten de Stadsregio, de provincie Gelderland, Arnhem en Rheden elkaar de helpende hand toesteken. Dan kunnen ze aantonen dat samenwerking tussen overheden best wel mogelijk is. Nodig alvast eens wat Haagse politici uit voor een kijkje op Riviersteen.

Nee heb je! Ja kun je krijgen!

Naschrift Theo: Zie ook mijn eerdere pleidooien Nationaal Historisch Museum naar Riviersteen (2) van december 2008 en Nationaal Historisch Museum naar Riviersteen van 3 juni 2007 op weblog Politiek Rheden.

Ter oriëntatie: Ligging Riviersteen (rechts) tov Openluchtmuseum (linksboven)

Klik op een van de afbeeldingen om te vergroten



Ligging Riviersteen - tussen IJssel en A348

Terug met die stemcomputer!

Die democratie kost nogal wat zweet kan ik u zeggen. Ik was vorige week met ’n paar onderbrekingen van ’s morgens zeven uur tot ’s nachts één uur in touw op een warm stembureau. Tijdens het stemmen valt het nog best mee. Afleiding genoeg. Al wordt je in de loop van de dag behoorlijk gaar gestoofd.

Maar na het sluiten van de stembus, om negen uur in de avond, is het hurry up. Dan moet er geteld worden. We hadden er met z’n zessen, George, Monique, Sjoukje, Ger, Deborah en ik, ruim drie uur voor nodig. Gelukkig hadden wij voldoende ruimte én tafels die we voor het tellen konden gebruiken. Eerst uitsorteren en vervolgens tellen. De stembiljetten waren groot als tafellakens . Je grijpt dan niet even een dik pak biljetten om ze uit venten over de verschillende stapels. Het is heen en weer snellen van tafel naar tafel met telkens een klein pakje biljetten op de arm. Het leek wel een rituele dans. Je moet dat ook niet met z’n allen tegelijk doen want dan wordt het een chaos. En scherp blijven natuurlijk. Foutjes zijn zo gemaakt.

Startpunt is het aantal ontvangen stempassen en machtigingen. Dat moet exact gelijk zijn aan het aantal uitgegeven stembiljetten. Dat klopte gelukkig precies. Vervolgens worden de stembiljetten uitgevouwen en daarna gesorteerd per partij. De blanco’s en ongeldige stemmen worden apart gehouden. Dan worden de stemmen per partij geteld. Dat leverde een verschil van drie op met het vereiste aantal (het aantal uitgegeven stembiljetten). Maar geen nood. Het betreft slechts de voorlopige uitslag. Die wordt doorgebeld naar het gemeentehuis. Dat is de uitslag die op televisie wordt meegeteld.

Je bent dan al wel een dik uur bezig hoor. Dan begint het nauwkeurige werk. Het tellen van de stemmen per kandidaat. Het is bijna onvermijdelijk dat er kleine verschillen ontstaan. De flinterdunne biljetten kleven aan elkaar en je moet goed opletten dat er geen twee tegelijk tussen de vingers doorschuiven. Maar alle cijfers moeten kloppen dus dan is het weer opnieuw tellen, en nog eens. Net zolang tot het wél klopt. Om twaalf uur hadden we eindelijk alles op orde en konden we naar het gemeentehuis voor de officiële eindcontrole. Om ’n uur of een was alles klaar en konden we, compleet murw, naar huis.

Van mij mag de stemcomputer terugkomen. Die zijn best beter controleerbaar te maken. Bij het stemmen wordt een stembiljet geprint waarmee de kiezer zijn keuze controleert. Vervolgens wordt dat papier in een stembus gedeponeerd. Steekproefsgewijze telling van de stembiljetten is een prima controle. Dat natellen kan desnoods ook standaard voor alle stemmachines gedaan worden. De biljetten hoeven niet zo onmenselijke groot als nu te zijn en kunnen vrij eenvoudig met telmachines worden nageteld. Als er dan nog iemand twijfelt kan dat achteraf ook nog eens handmatig.

Het maakt het allemaal gemakkelijker voor de kiezer. En de resultaten zijn snel beschikbaar, eenvoudig te controleren en uiterst betrouwbaar.

En ik heb dan geen extra vrije dag nodig om bij te komen.

Kwekken

Zo, voor mij zit de vakantie er weer op. Even afstand genomen van de dagelijkse sleur. Twee weken Italië en ’n weekje Oostenrijk hebben me goed gedaan. Is ook goed voor het relativeringsvermogen. Genoten van de Italiaanse zon, de indrukwekkende historie en culturele pracht van Rome en de Toscaanse steden. En van de bergen van Karinthië met de kristalheldere bergriviertjes en meren. Prachtig allemaal! Maar toch ben ik blij weer terug te zijn. Al die oudheden, protserige pracht en praal van kathedralen en musea, trotse vestingen en kastelen kwamen me na ’n paar weken de neus uit. Het gaat vervelen. Als je iedere dag gebak krijgt geserveerd verlang je al snel weer naar een bord snert. En de Posbank is dan wel een molshoop maar het is er maar een en voor mij is ie hoog genoeg.

Maar ik heb ook weer wat geleerd. Gedogen is niet een typisch Nederlands verschijnsel. In Italië kunnen ze dat nog veel beter. Het inwonertal van de Italiaanse hoofdstad Rome wordt geschat op 4 miljoen mensen. Daarvan zijn er 2,2 miljoen officieel geregistreerd. De overige 1,8 miljoen mensen verblijven er illegaal. Dat zijn nog eens getallen om over na te denken. En Italiaanse politiek is show en drama. De belangrijkheid van een politicus is af te meten aan de omvang van het politie-escorte. Om de haverklap moet je opzij springen voor weer een colonne die met gillende sirenes door het oude Rome crost. Dan toch maar liever een minister die met zijn broodtrommeltje, zijn aktetas en de broekklemmen om door Haagse straten fietst. Hoezeer ik ‘m ook verfoei. En de escapades van de Italiaanse grijsrug B. zijn van een heel ander gehalte dan een opmerking over de lieve ogen van een presentatrice door de Néderlandse grijsrug B.

Dan ligt Oostenrijk toch dichter bij ons. Daar heeft men nog dingen behouden die wij lijken te zijn vergeten. De reinheid van het land, het bewustzijn voor de leefomgeving en de discipline zijn opvallend. Bij een oversteekplaats wacht iedereen netjes tot het voetgangerslicht op groen springt. Ook als er geen politieagent te bespeuren is. Een hoffelijk en vriendelijk volk dat hard werkt en toch weet te genieten van de goede dingen des levens. Maar dat van die discipline benauwt me toch wel een beetje. Één grote roerganger lijkt genoeg om de massa op hol te doen slaan.

Ik heb de afgelopen weken de Nederlandse verkiezingscampagne behoorlijk intensief gevolgd. Kranten waren overal verkrijgbaar en Nederlandse televisie was dichtbij.
Van zo’n afstand lijkt het allemaal gemiezemaus. Gekwek tot in het oneindige. En ik zag politici die niet in hun eigen boodschap geloven. Ik weet nu in ieder geval op wie ik niet ga stemmen. Maar ik weet nog niet wat het dan wél wordt. Als ik ga kiezen op basis van eigenbelang dan kom ik uit bij een club met beginselen die me niet aanstaan. Als ik mijn gevoel volg dan kom ik uit bij een partij die mijn belangen verkwanselt en dat in het recente verleden zelfs bewezen heeft. Ik blijf zweven. Waarschijnlijk tot in het stemhokje.

Test

Ik heb de fundi-test op de website van dagblad Trouw eens gedaan. Na antwoord te hebben gegeven op alle vragen wist ik ‘t. Ik ben een fundamentalist, een fundi-light. Weliswaar geen zware maar toch. Als ik, volgens de test, eerlijk ben dan lijk ik aan de buitenkant wel tolerant maar van binnen ben ik wel erg overtuigd van mijn eigen gelijk. Daar geloof ik natuurlijk geen barst van. Ik ben ruimdenkend, twijfel bij iedere stap die ik maak, bij ieder woord dat ik zeg en geef het liefst iedereen gelijk. Ik weet het toch zelf het best. Kom nou, als er iemand gelijk heeft dan ben ík het wel.

Nog maar ’n test dan. De reli-test. Welke levensbeschouwing past bij mij? Wat zijn mijn religieuze opvattingen? Hoe sta ik in het leven? Nou daar heb ik ook al niet van terug. Ik ben een spirituele vrijdenker of ik geloof nergens in. Maar het klopt als een bus. Ik geloof vooral niet in de test zelf.

We zijn er nog niet. De C-factor moet nog worden vastgesteld. Hoe calvinistisch ben ik? Yes, eindelijk ’n test die klopt. Ik ben betrouwbaar, heb een hoog arbeidsethos maar ik ben niet te rechtlijnig en weet op tijd te genieten. Het calvinisme zit me weliswaar in de genen maar met mate.

Ik heb m’n identiteit gevonden. Mijn ogen zijn geopend. Eindelijk weet ik wie ik ben. Wat een opluchting. Ik leed al lange tijd onder al die andere kwalificaties. Maar ze zijn gewaarschuwd. Laat niemand mij nog querelant, klepzeiker of azijnpisser noemen. Ik ben een gematigde vrijdenkende atheïstische calvinistische fundamentalist. Dat is nu voor eens en voor altijd vastgesteld.

Vanuit dat nieuwe bewustzijn ga ik voortaan de politiek en de politici bekijken. Soms gematigd, meestal ongelovig en af en toe denkend “moet kunnen, ach laat toch gaan” maar als ik in de stemming ben dan leg ik strenge normen en waarden op. En als ik de kans krijg wrik ik nog wat stenen uit het politieke fundament.

Leuk hè, die testjes. Net als al die stemwijzers. Volgende week mogen we weer kiezen. Ik heb mijn eigen particuliere stemwijzer bedacht. Inspiratie genoeg. Wat dacht u van vragen als: Hoeveel houdt u van het pluche? Wat is uw draaifactor? Welke belofte hebt u ooit gehouden? Er staat een burger in de gang. Wat doet u?

Op 9 juni gaan we weer naar de stembus. Blijf kritisch. Vraag u af of u werkelijk gelooft wat een partij of politicus belooft te doen. Wie vertrouwt u de leiding van dit land toe? Zonder dat u zelf het kind van de rekening wordt. Kijk vooral terug naar de afgelopen jaren. Wat is er terecht gekomen van de beloften die voorafgaand aan de vorige verkiezingen zijn gedaan. Welke “breekpunten” bleken zo zacht als boter toen het erop aankwam?

Weet u, ik zoek een partij met een gematigd vrijdenkend atheïstisch calvinistisch fundamentalistisch programma. Kortom, een partij die in mijn straatje past. Met als extra eis: een partij die z’n beloften houdt.

Tot volgende week! In het stemlokaal. U komt toch ook?

Brits

De verkiezingen komen eraan. De rekensommen over mogelijke en onmogelijke coalities vliegen ons om de oren. De traditionele partijen verliezen terrein en de macht moet met meer partijen gedeeld worden. Volgens sommigen dreigt ons land daardoor onregeerbaar te worden. De roep om hervorming van het kiesstelsel klinkt dan ook steeds luider. De een wil een kiesdrempel invoeren waardoor kleinere partijen uit de Tweede kamer worden geweerd, een ander wil het aantal Kamerzetels inkrimpen en weer anderen pleiten voor een districtenstelsel. Het valt me op dat het vooral aanhangers van grote partijen zijn die voor dit soort wijzigingen pleiten. Ik twijfel sterk aan hun motieven.

Zo zijn er aanhangers van het Britse districtenstelsel. In dat systeem is er per district één parlementszetel te vergeven die door de kandidaat met de meeste stemmen wordt gewonnen. De stemmen op de andere partijen gaan de prullenbak in. Het gekozen parlementslid vertegenwoordigt het hele district. Hij is direct aanspreekbaar op de inspanningen die hij voor het district doet, een van de voordelen van het districtenstelsel. In theorie althans. Veel parlementsleden laten zich alleen in verkiezingstijd in hun district zien. De rest van de tijd zitten zij in Londen in hun ivoren toren. Het districtenstelsel komt ook de regeerbaarheid van het land ten goede. Er hoeven geen ingewikkelde coalities met veel partijen te worden gesmeed. Aantrekkelijk voor de aanhangers van “sterke mannen”.

Ik vind het een pervers systeem met ondemocratische trekken. Dat heeft niet alleen betrekking op de grote partijen maar ook op kleinere schaal ontstaan er merkwaardige verhoudingen Dat bleek weer eens bij de laatste verkiezingen. Als de zetels, net als in Nederland, op basis van evenredige vertegenwoordiging worden verdeeld dan zouden de Conservatieven niet 306 zetels bezetten maar slechts 234 (36,1 % van de stemmen), Labour zakt dan van 258 naar 188 zetels (29% van de stemmen) terwijl de Liberal Democrats juist zouden stijgen van 57 naar 150 zetels (23% van de stemmen).

Anderzijds leidt dit systeem ook tot oververtegenwoordiging. De Noord-Ierse protestantse Democratic Unionist Party haalde met 168.216 stemmen 9 zetels binnen. Sinn Fein, de katholieke rivaal, kwam met 171.942 stemmen op 5 zetels. De UK Independence Party kreeg 917.832 stemmen, bijna drie keer zoveel als de twee Noord-Ierse partijen samen. Maar zij won geen enkele zetel. Het systeem leidt bovendien tot ongewenst stemgedrag. Mensen gaan strategisch stemmen. In plaats van hun hart te volgen en te stemmen op de partij van hun eerste keuze kiezen zij voor een andere partij, vaak de minste van twee kwaden. Om te voorkomen dat de partij die zij zeker niet willen met de winst gaat strijken.

Misschien gaat er iets veranderen. Voor het eerst sinds lange tijd heeft geen van de partijen een absolute meerderheid. Een coalitie van conservatieven en liberalen gaat nu het land regeren. Er komt naar wens van de liberalen een referendum over hervorming van het kiesstelsel. Hopelijk levert dat een eerlijker systeem op. Zoals een grote meerderheid van de Britse bevolking graag wil. Een democratische revolutie op de Britse eilanden.

St. Joris

Is het u ook opgevallen dat we al sinds december in de kou zitten. Aan het begin van de winter nestelde zich een hogedrukgebied boven de noordelijke Atlantische Oceaan en sindsdien wordt er met korte onderbrekingen poollucht over ons land geblazen. Soms komt er een mooie dag tussendoor maar dan herstelt het hogedrukgebied zich weer en komt er een nieuwe koudegolf over ons heen. Ik weet niet of het aan de klimaatverandering ligt, aan IJslandse vulkanen of dat het gewoon toeval is maar tot ver in het voorjaar is het guur geweest. Je zou haast zeggen dat het tegen wil en dank zomer aan het worden is.

De kredietcrisis is al net zo hardnekkig. Zodra je denkt dat je het ergste hebt gehad manifesteert die zich weer in alle hevigheid. Een veelkoppig monster dat eventjes indut om daarna met hernieuwde kracht en in nog grotere omvang terug te keren. De bankencrisis is nauwelijks bezworen of we krijgen de schuldencrisis waarbij complete landen dreigen in te storten. De beurzen gaan als jojo’s op en neer en we rollen van dieptepunt naar de dieptepunt. Griekenland is voorlopig geholpen maar andere landen zitten eveneens in de gevarenzone. De bedragen waar het om gaat worden onvoorstelbaar groot. Europa en het Internationale Monetaire Fonds hebben een garantiefond ingesteld van 720 miljard euro. Dat loopt al aardig richting de biljoen euro. Een bedrag met 12 nullen. Nederland staat garant voor 26 miljard. Om u een idee te geven. Dat zijn honderdduizend huizen van 260.000 euro per stuk. Een complete stad waar honderdduizend gezinnen riant kunnen wonen. Daarnaast gaat de Europese Centrale Bank schulden van landen opkopen. Dat betekent in feite dat de bank de geldpers aanzet waardoor de kans op inflatie, waardevermindering van de euro, sterk toeneemt.

Naast die garantstelling heeft Nederland al 5 miljard euro aan Griekenland geleend, een dikke 300 euro per Nederlander. Baby’s en grijsaards inbegrepen. Minister van financiën De Jager doet er nogal optimistisch over. Hij heeft het zelfs over winst. Ik vraag me in gerede af of we ooit nog één cent van die Griekse lening terugzien. De sociale onrust in Griekenland groeit, in de straten van Athene zijn de eerste doden al gevallen. Ik betwijfel dan ook sterk of Griekenland in staat is orde op zaken te stellen.

In Europa schudden we al jaren ons hoofd over die stomme Amerikanen. Die hadden in tientallen jaren een gigantische schuldenberg opgebouwd. Dat moest wel een keer fout gaan. Het begint er nu op te lijken dat Europa zelf de klos is. Nog geen tien jaar na de invoering van de euro.

De controle op de euro en de begrotingsdiscipline van euro-landen is gebaseerd op het “blauwe ogen”-principe. Daar moeten we als de wiedeweerga vanaf. Dat euro-geklooi moeten we heel snel in de klauw krijgen anders zijn we niet alleen voor het weer maar ook voor onze welvaart aan de goden overgeleverd. En ik geloof niet in een St. Joris die de crisisdraak om zeep helpt. Want dat is een sprookje en, zoals u weet, sprookjes bestaan niet.

Echo

De mens is een kuddedier. Dat bleek vorige week nog eens overduidelijk. Na een enkele schreeuw sloeg de kudde op hol met meer dan 50 gewonden tot gevolg. Op internet konden de gebeurtenissen op de voet worden gevolgd. Twitter stroomde over en binnen een half uur stonden er tientallen filmpjes op YouTube die getuigden van de paniek.

Dat werpt een heel ander licht op al die onderzoeken waaruit moet blijken dat het veiligheidsgevoel van de Nederlanders toeneemt. Wij zijn schrikachtige wezens geworden die gespitst op de geringste verstoring van onze omgeving wegduiken. Veiligheid is er blijkbaar in soorten. We kunnen op verschillende manier bang zijn.

We voelen ons veiliger in huis maar in de openbare ruimte is het een heel ander verhaal. De terreur is erin geslaagd zich in onze psyche, in ons instinct, te nestelen. Dat hebben we te danken aan 9/11 en al die andere aanslagen. “Apeldoorn” dreunt nog na. 4 mei 2010 wordt nu aan dat lijstje toegevoegd. Er kan ieder moment iets vreselijks gebeuren en één schreeuw op het verkeerde moment is voldoende om ons de stuipen op het lijf te jagen. Hoe zou ik zelf reageren als ik er vorige week bij geweest was? Zou ik ook de kuierlatten genomen hebben? Ik weet ’t niet maar het is wel hoogst waarschijnlijk. Ik ben tenslotte net zo’n kuddedier als alle andere mensen.

De Dam-schreeuwer is gearresteerd. Een tragische figuur. Hij wordt beschuldigd van verstoring van de openbare orde. Een mooie kluif voor rechtsgeleerden en advocaten. Hij stond wel aan het begin van de kettingreactie maar ik vraag me af of ze hem veel kunnen maken. Brak de paniek misschien juist uit toen een omstander “Bom, bom!” begon te roepen?

Paniek is gemakkelijk te veroorzaken. Je hebt er een groep mensen voor nodig die een beperkte bewegingsruimte hebben. Vervolgens haal je de “trekker” over. Een onverwacht geluid of vreemde beweging is genoeg. Chaos en paniek gegarandeerd. Ik vrees dan ook dat dit niet de laatste keer zal zijn. Volgens het spreekwoord doet goed voorbeeld goed volgen. Dat geldt helaas ook voor slechte voorbeelden. Gekken genoeg op deze wereld.

Het wordt tijd dat we ons daartegen wapenen. Ik bedoel mentaal weerbaarder worden. Door zaken in de juiste proporties te zien en minder overspannen te reageren op het geringste teken van onraad. Gewoon iets nuchterder worden. Da’s gemakkelijker gezegd dan gedaan zegt u dan. Dat weet ik ook wel maar het kan geen kwaad daar eens over na te denken.

We kunnen daarvoor een voorbeeld nemen aan de mensen om wie het bij deze herdenking zou moeten gaan, de doden zelf. Hun schreeuw galmt na 65 jaar na. Luister naar die echo’s uit het verleden. Hun roep om vrijheid heeft hopelijk nog niet aan kracht ingeboet. Velen van hen hebben bewust hun leven geriskeerd om de massahysterie van toen een halt toe te roepen. Zij overwonnen hun angst. Een angst waarvoor destijds meer grond was dan vorige week op de Dam. Laten we die belangrijke les tot ons nemen. Vrijheid is niet vanzelfsprekend.

Vrijheid vergt moed.

ευρώ

De euro. Het zag er allemaal zo mooi uit. Goed voor de handel en we konden in heel Europa met één munt betalen. Handig voor de vakantie. Maar we werden direct al belazerd bij de invoering van de nieuwe munt. Zoals jaren later ook werd toegegeven. We betaalden 2,20371 gulden voor één euro terwijl die in feite maar twee gulden waard was. Ons geld werd in één klap 10 procent minder waard. En we werden dubbel gepakt. Na het omprijzen bleek van veel artikelen vooral het
gulden-teken te zijn vervangen door €. De cijfers op de prijskaartjes bleven vaak nagenoeg gelijk. Vooral de horeca werd hierom berucht.

Maar daar bleef het niet bij. Om mee te mogen doen moeten landen voldoen aan een reeks toelatingseisen. Rond 2000 waarschuwden, vooral Noord-Europese, economen en centrale bankiers ervoor dat er niet lichtzinnig met die eisen mocht worden omgesprongen. Maar de politiekers hadden daar geen boodschap aan. Hoe meer zielen hoe meer vreugd. Zonder fatsoenlijk de boeken te controleren kon een land de euro invoeren. De Grieken zagen hun kans schoon. Met allerlei kunstgrepen verfraaiden zij de cijfers en met die dubbele boekhouding slopen zij de eurozone binnen. Toen bleek dat zij de kluit belazerd hadden was het te laat. Niemand die zich daar druk over leek te maken.

Nu krijgen we de rekening gepresenteerd. Weer zijn wij de klos. Griekenland kan niet meer aan zijn verplichtingen voldoen. De kans dat de Grieken hun leningen terugbetalen wordt geschat op 30% tot 50%. Maar we kunnen hen, hoezeer ze dat ook hebben verdiend, niet aan hun lot overlaten. Uit puur eigenbelang. Als Griekenland omvalt dan is het domino-day. In recordtempo zullen de economieën van andere zwakke euro-broeders instorten en vervolgens ook die van ons. Europese banken, waaronder ook Nederlandse, hebben alleen al bij Griekenland rond de 175 miljard euro aan leningen uitstaan. We kunnen wel ontzettend boos worden op de Grieken die de boel hebben bedonderd en op de banken die zo roekeloos leningen aan Griekenland hebben verstrekt maar we moeten ze helpen. Er zit niks anders op. Het is erop of eronder. Een kwestie van overleven.

En wat moet er na de redding van Griekenland gebeuren? We zullen daarover heel goed moeten nadenken. Griekenland, Portugal en Spanje kunnen we niet uit de euro zetten. Moeten we er dan zelf maar uitstappen? Eventueel samen met enkele andere landen een nieuwe munt invoeren of halen we de gulden terug? Net als Engeland en Zweden die hun eigen munt hebben gehouden.

Of moeten we juist de andere kant op? Verder op weg naar een sterk centraal Europees gezag. Ondanks alle nadelen. Is Europa in staat om met al haar culturele verschillen en veelheid aan talen toe te groeien naar één slagvaardige staat? Hoe houden we dan goede democratische waarden en sociale rechtvaardigheid in stand, hoe kunnen we voorkomen dat kleine landen als Nederland vervagen in zo’n superstaat?

Een ding is zeker. Wil Europa een rol van betekenis op het wereldtoneel blijven spelen en haar welvaartsniveau vasthouden dan zijn de Europeanen tot elkaar veroordeeld. Een gezamenlijke sterke Europese economie is in ons aller belang.

Mét of zónder euro.

Renteniers

Overheden verworden hoe langer hoe meer tot renteniers. Provincies en gemeenten bewaken als leeuwen hun gigantische spaarpotten, de “reserves”. Bij elkaar opgeteld gaat het om miljarden euro’s die op bankrekeningen liggen te verroesten. Alleen een deel van de rente wordt gebruikt om te investeren. Als we geluk hebben tenminste. De provincie Gelderland houdt bijvoorbeeld een groot deel van de jaarlijkse rente, 100 miljoen euro, buiten de begroting. Het Gelderse varken, een miljardenpot, is kennelijk nog niet vet genoeg.

Al dat geld is door burgers opgebracht. Via de belastingen of de energienota. En nu de nood met de kredietcrisis aan de man komt blijven ze die spaarvarkens toch verder vetmesten. Hoezo “reserves”? De maatschappij verarmt en de rijksoverheid, de enige overheid die géén geld heeft, ziet zich gedwongen tot draconische bezuinigingen.

Het wordt tijd dat dat geld wordt teruggesluisd naar de plek waar het hoort, de maatschappij. Te beginnen bij de provincies. Instituties waarvan er enkele, waaronder de provincie Gelderland, zich hebben ontwikkeld tot superrijke, arrogante, bureaucratische wangedrochten.

Vraag het bijvoorbeeld eens aan de Gelderse boeren. Met Natura 2000 moet een Europees netwerk van aaneengesloten natuurgebieden ontstaan waar de dieren zich vrijelijk kunnen verplaatsen. Een belangrijk onderwerp in Gelderland maar de provincie maakt er een potje van. Er zijn rond de 35 (vijf-en-dertig) commissies die zich allemaal met een of ander aspect van Natura 2000 en de rol van agrarische bedrijven en landeigenaren daarin bezighouden. Achter tekentafel en bureau worden mooie plannen bedacht. Als het kan tot op de vierkante millimeter. Maar in de praktijk blijken ze niet of nauwelijks uitvoerbaar. En het doel, een aaneengesloten natuurgebied, raakt steeds verder uit zicht. Dat weten ze intussen wel maar toch wordt er stug doorgegaan. Boeren worden er stapelmesjokke van. Ik las dat een wethouder (als ik me goed herinner uit Ede) onomwonden meedeelde niet langer aan dit circus mee te werken.

Neem de Hoge Veluwe. Vorige week stond er een interessant interview met de directeur van het park, baron Van Voorst tot Voorst, in de Gelderlander. Het park is particulier bezit en de eigenaar, de stichting Hoge Veluwe, werkt niet mee aan Natura 2000. Het park blijft afgeschermd met hekken en wildroosters. De Hoge Veluwe houdt z’n eigen broek op. Met vijfenveertig mensen beredderen ze het hele uitgestrekte park. Zonder subsidies, zonder commissies en zonder overheidsbemoeienis. En dat willen ze daar graag zo houden.

Of vraag het eens aan de mensen in Dieren. Het budget voor de Traverse-variant 3a is volgens gedeputeerde staten onvoldoende. Er is een tekort van 10 miljoen euro. Nou en? Komt er dan niemand op het idee om eens in de provinciekluis te gaan kijken en met een voorstel te komen om daar een stapeltje bankbiljetten uit te halen?

Den Haag maakt zich op voor de grootste bezuinigingsronde van na de Tweede Wereldoorlog. De provincies liggen in het schootsveld. Mijn zegen hebben ze. Dat heeft in ieder geval de provincie Gelderland aan zichzelf te danken. Dat komt ervan als je op zo’n berg gemeenschapsgeld blijft zitten. Die beheerd wordt door renteniers en bureaucraten waar burgers geen moer aan hebben.

Grien Vellie

Rond de eeuwwisseling werd het Californische Santa Clara Valley bekend als Silicon Valley, een spontane samenklontering van honderden grote en kleine computer- en internetbedrijven die bij elkaar in de buurt wilden zitten. Nou, die Amerikanen worden bedankt hoor. Dat concept, een concentratie van bedrijven en organisaties met een gemeenschappelijk kenmerk, wordt overal ter wereld nagebootst. De valley’s schieten als paddestoelen uit de grond. Gecreëerd door bestuurders die hun stad, dorp of streek (en zichzelf natuurlijk) op de kaart willen zetten. Kunstmatig en vrijwel altijd tot mislukken gedoemd.

De Valley-gekte heeft ook het nieuwe college van Rheden bereikt. Het lijstje valley’s in de Cool Region (Stadsregio Arnhem-Nijmegen) wordt verder uitgebreid. De Health Valley (Nijmegen), de Food Valley (Wageningen) en de Wellness Valley (Renkum) krijgen gezelschap van de Rhedense Green Valley.

Fantastisch! We kunnen de toeristen straks een mooi Valley-arrangement aanbieden. Ze komen zich eerst verbazen in Green Valley, daarna lekker badderen in Wellness Valley, voor een hapje en een drankje naar Food Valley waarna ze zich laten opkalefateren in Health Valley. Ja, de wereldsteden stromen leeg. Bereid u voor op de valley-minnende horden.

Het coalitieakkoord zegt: “Wij vinden het van groot belang om juist de groene uitstraling van onze gemeente verder te benutten.” en ”Er wordt een programma recreatie en toerisme opgesteld, waarin de gemeente, bedrijven en organisaties hun initiatieven op dit vlak bundelen.” Hoe geweldig groot dat belang is wordt al snel duidelijk: het mag niks extra kosten.

Maar, hoor ik u zeggen, die ecologische poorten dan? Twee van die dingen bevinden zich in Rheden. Dat is toch uniek? Ja en? Die worden volgens mij aangelegd om de dieren vrije doortocht te verlenen. Of gaan we die poorten nu toch maar volplempen met campings?

Valt Rheden met zo’n valley dan misschien op een andere manier op? Even op internet gekeken. Dat Rhedense Green Valley belandt straks in een van de diepste troggen van de Google-oceaan. De zoekmachine geeft nu al 53.3000.000 hits op die woorden. “Green Valley” (ingekapseld door aanhalingstekens) scoort 3.750.000 treffers. Ik zal u de cijfers van de andere valley’s besparen hoor. Maar die doen daar niet voor onder. Hoezo onderscheidend?

Marketing-prietpraat. Even ’n paar adviesjes. Voor Doesburg denk ik aan Mustard Valley, Brummen wordt Paper Valley en Rozendaal zetten we op de kaart als Cheaters Valley. Waar mag ik de rekening heen sturen?

Welke halve zool trapt er nou in die gladde praatjes? Weet u wat er gaat gebeuren? Er wordt weer een dik pak papier geproduceerd dat verluchtigd met prachtige foto’s, schetsen en tabellen gaat liggen stofhappen in een of andere bureaulade. Gebakken lucht dus. Laten we dáár nu eens op bezuinigen. Het spaart ’n paar bomen, 0,2 wethouder, ‘n halve ambtenaar, ‘n extern adviesbureau en dertig vergaderingen uit. Past helemaal in de duurzaamheidstrend.

Intussen moet ik me maar zien te redden. Ik mag op vakantie en voor al die groene congresgangers waar we straks over struikelen niet met mijn mond vol tanden staan. Gauw oefenen. Er zit niks anders op.

“Haai fooks, aj em Tiejoo from dze Grien Vellie. In dze Koel Riezjun.”