Kedengedeng

In de Randstad moet ruimte op het spoor worden gemaakt voor het spoorboekloos rijden. CDA-minister Camiel Eurlings (ja, hij zit er nog steeds) wil daarvoor het railgoederenvervoer zoveel mogelijk naar het oosten van het land verplaatsen. Het gebruik van de Betuweroute wordt opgevoerd en hij is van plan 40 tot 60 extra goederentreinen per dag over de IJssellijn te sturen.

Het verzet heeft zich georganiseerd in RONA, Regionaal Overleg Noordelijke Aftakking, een bundeling van belangengroeperingen langs de IJssellijn en de Twentelijn. Een prima club die met bezieling tegen Eurlings’ plan ten strijde trekt. De Rhedense politiek stelt zich ook redelijk eensgezind tegen die plannen op. En het is al maanden een komen en gaan van Haagse partijbonzen die zich op de hoogte komen stellen van de situatie langs het spoor.

Behalve het CDA zijn alle lokale partijen mordicus tegen de komst van extra goederentreinen. Het CDA had natuurlijk ook niet om die treinen gevraagd maar voegt zich toch naar de plannen van partijgenoot Camiel. Kwestie van partijdiscipline. De christendemocraten zoeken het daarom in maatregelen waarmee de “leefbaarheid wordt gewaarborgd”.

Dat klinkt mooi maar het zegt geen bal. De mens heeft bewezen zich in allerlei moeilijke, ongezonde en onveilige omstandigheden te kunnen handhaven. Tenslotte went alles, behalve hangen, nietwaar! Nee, het gaat erom of we de leefbaarheid op hetzelfde niveau kunnen houden. Dat is al moeilijk genoeg. De spoorlijn zet de leefomgeving, zonder die 60 extra goederentreinen, nu ook al onder zware druk.

Maatregelen om geluids- en trillingshinder tegen te gaan, de bereikbaarheid en de veiligheid te garanderen, het milieu en de natuur te beschermen zullen alle op een of andere manier leiden tot ingrepen in de dorpen en het landschap. En daarmee het leven van alledag negatief beïnvloeden. De leefbaarheid hou je niet op hetzelfde peil met de aanleg van betonnen verkeersgoten onder het spoor, met een muur van geluidsschermen en met het opheffen van spoorovergangen. Wat moeten wij met die honderden meters lange kolossen van staal die door onze dorpen denderen? Moeten mensen vluchten in geluiddichte woonbunkers waarin zij schuddend op het ritme van rammelende wagons de gewaarborgde leefbaarheid ervaren? Kortom, wat moeten wij met een leefomgeving die wordt verpest? Wat kost dat “waarborgen” trouwens? Het geld groeit in Den Haag toch ook niet aan de bomen. Dat wordt hoogstens ’n zalfje hier en ‘n pleistertje daar. Lapmiddelen!

En wie garandeert mij dat het bij 60 treinen blijft? Tien jaar geleden zei minister Netelenbos dat er hooguit 21 goederentreinen op de IJssellijn zouden rijden. De maximumcapaciteit was daarmee immers bereikt. Waarom zou ik die bullshit nog geloven? Over ’n paar jaar berekent een of andere cijferknutselaar met hersenen die zijn samengesteld uit rails, locomotieven en wagons dat de spoorlijn met gemak 150 goederentreinen aankan.

Alleen de Tweede Kamer kan nog een spaak in Eurlings’ spoorwiel steken. Vandaag praten RONA-woordvoerder Arnoud Scheltema uit Rheden en wethouder Ron König met de vaste Kamercommissie. Ik hoop dat het niet bij stoom afblazen blijft maar dat hun argumenten het parlement zullen bewegen de minister terug te fluiten.

Xin nian yu Kuai!

Afgelopen zondag begon het Chinese jaar 4707, het Jaar van de Tijger. Dat werd door Chinezen over de hele wereld uitbundig gevierd. Helaas zijn de echte tijgers bijna uitgestorven. Aan het begin van de vorige eeuw waren dat er 100.000. Volgens het Wereld Natuur Fonds leven er nu nog krap 3200 tijgers in het wild. Hun natuurlijke leefomgeving is bijna verdwenen en ze zijn een gewilde prooi voor stropers. Ze worden in Azië gebruikt als grondstof voor medicijnen en tijgerbotten worden soms zelfs verwerkt in wijn. Over decadentie gesproken.

Ik ben zelf in het Jaar van de Tijger geboren. Mooie aanleiding om er aandacht aan te besteden. Gelukkig ben ik geen bedreigde diersoort maar er is wel een bruggetje naar mijn leefomgeving. Ook die staat onder druk. Als de plannen voor het goederenvervoer over de IJssellijn werkelijkheid worden dan kunnen we onze borst natmaken.

Het merkwaardige is dat er binnen de lokale en regionale politiek krachten zijn die dit lijken te accepteren. Zij zeggen het mooi hoor: “Alleen als de leefbaarheid wordt gewaarborgd.” Wat zij onder leefbaarheid verstaan en hoe zij die willen waarborgen wordt er niet bij verteld. Dat kunnen zij ook niet. Maar als de rijksoverheid ons straks wat extra geld toestopt dan geeft hen dat later de mogelijkheid om te kunnen zeggen dat de leefbaarheid geborgd is.

Een definitie van leefbaarheid is niet gemakkelijk. Ik kan wel zeggen wat de leefbaarheid aantast. Overwegen die lang gesloten blijven, betonnen tunnelbakken in de dorpen, lelijke geluidschermen langs het spoor, dreunende kolossen van meer dan 700 meter lang, gevaarlijke stoffen pal langs onze huizen, uitstoot van fijnstof, langere aanrijtijden van hulpdiensten en slechte bereikbaarheid van winkels en instanties zullen het onvermijdelijk gevolg van die treinen zijn. In het slechtste geval hebben we het over 108 treinen per etmaal. Een Chinese muur van goederentreinen dwars door onze dorpen. Het gaat trouwens niet alleen om de leefomgeving van de mens. Er worden, juist langs de Veluwezoom, miljoenen uitgegeven aan de Ecologische Hoofdstructuur. Als daar iedere vierentwintig uur een 75 kilometer lange sliert zware goederentreinen dwars doorheen davert dan worden de herten, de zwijnen, de dassen en de konijnen daar niet vrolijker van. Dan is die investering voor een groot deel weggegooid geld. Ik kan dus helemaal niks met dat gelul over “borging van de leefbaarheid”. Voor mij is dat een politiek rookgordijn.

U moet natuurlijk helemaal zelf uitmaken op welke partij u op 3 maart stemt. Kies vooral zoals u goeddunkt. Ik maak u alleen duidelijk hoe ik erover denk. En ik zal zeker niet stemmen op een partij die het heeft over “borging van de leefbaarheid” zonder dat ze dat vergezeld laat gaan van een zeer duidelijk NEE tegen gebruik van de IJssellijn als Noordtak voor de Betuweroute.

Ik hoop dat de echte tijgers het gaan redden. Ik hoop ook dat wij, Rhedenaren, dit jaar onze leefomgeving met succes kunnen beschermen en ik wens alle Tijgers, Konijnen, Draken, Slangen, Paarden, Geiten, Apen, Hanen, Honden, Varkens, Ratten en Ossen die deze column lezen een voorspoedig 4707.

Xin nian yu Kuai! Gelukkig Nieuwjaar!