Zonnekoningen

Ik heb al eerder betoogd dat we van de provincie af moeten. De Gelderse magistraten in het Arnhemse provinciehuis werken daar vol overgave aan mee. We worden regelmatig vergast op de capriolen van deze bestuurders.

In 2001 dreigde Vitesse haar voetballicentie te verliezen. Enkele provinciale bestuurders deden daarop financiële toezeggingen aan Vitesse en de Vrienden van Vitesse over sanering van de schuldenlast en de huur van het stadion. Daarop staken de Vrienden zestien miljoen euro in de voetbalclub waarop de licentie alsnog werd verstrekt en een faillissement werd voorkomen. Maar die toezeggingen zijn nooit nagekomen. Voorstellen daartoe hebben Provinciale Staten nooit bereikt omdat het politieke draagvlak in de Staten bleek ontbrak. Vervolgens probeerden de bestuurders onder de afspraken uit te komen. De Hoge Raad gaf hen vorige maand echter een flinke draai om de oren en bevestigde een uitspraak van het Arnhemse gerechtshof. Vitesse en de Vrienden mochten ervan uitgaan dat de toezeggingen hard waren en de provincie moet nu alsnog over de brug komen. Dat gaat tussen de 20 en 30 miljoen euro kosten. Goed zo! Het gaat om de betrouwbaarheid van de overheid en bestuurders.

Je zou bovenstaande kwestie kunnen afdoen als een bedrijfsongeval, een verkeerde inschatting van de politieke realiteit. Maar het is structureel. Het gemarchandeer en gemanipuleer gaat gewoon door. Gedeputeerde Harry Keereweer twitterde vorige week “Morgen interview met journalist Gelderlander. Schrijft artikel over hoe cultureel erfgoed Biljoen voor gelderse gemeenschap werd behouden”. Hij wist toen nog niet wat er in dat artikel van journalist Rob Berends zou komen te staan. Het verscheen in de weekendbijlage van de Gelderlander en toont een onthutsend beeld van de gang van zaken rond de aankoop van het landgoed. Opnieuw stijgt de geur van misleiding op. Het Gelders Landschap hoestte elf miljoen euro voor het landgoed op, twee keer zoveel als het hoogste particuliere bod. Dat kon ze alleen doen dankzij acht miljoen euro provinciale subsidie, overheidsgeld dus. Op zich al een zaak waarbij veel en grote vraagtekens bij geplaatst kunnen worden. Maar er is meer. Naar nu blijkt wil de provincie de landbouwgrond op het landgoed omvormen naar natuur. Dat is tegen de wens van erflater Lüps in. Als dat ten tijde van de verkoop bekend was geweest dan had het Gelders Landschap nooit de hand op Biljoen kunnen leggen. De executeur-testamentair beschuldigt de stichting er nu van dat zij het landgoed onder valse voorwendselen heeft gekocht. Processen liggen in het verschiet. Ik hoop dat de koop wordt teruggedraaid en particuliere potentiële kopers en Biljoen-boeren niet langer de voet wordt dwarsgezet door de provincie.

We hebben in Rheden inmiddels een rijke ervaring met de machinaties en het geklooi van Gelderse bestuurders opgebouwd. Het wordt hoog tijd dat de Gelderse zonnekoningen stevig op hun politieke donder krijgen en dat hen ingepeperd wordt dat de provincie er voor de burgers is en niet andersom. Nog liever heb ik dat de provinciale bestuurslaag verdwijnt. En daar verandert de 60.000 euro die Rheden voor het verhogen van de uitkijktoren op de Emmapyramide krijgt niks aan.

Provinciaaltjes

De provincie is boos. Boos op Rheden omdat de raadsleden het waagden zich met de Traverse te bemoeien. Die wilden invloed op wijzigingen in het plan. Gedeputeerde Van Haaren “ontplofte” en statenleden maakten de Rhedense raadsleden uit voor amateurs en naïevelingen. Nou dan wil ik me natuurlijk niet onbetuigd laten.

De rondweg om Laag-Soeren sleept al dertig jaar en de problemen in Dieren hebben zelfs hun gouden jubileum al achter de rug. Allebei kwesties waarin de provincie een dominante rol speelt. Maar na al die jaren heeft de provincie die problemen niet opgelost. De opperste leiding van Hart van Dieren was in handen van gedeputeerde Van Haaren. Hoe kan het dat zij nog steeds op die plek zit?

De gemeente Rheden raapte de brokstukken van het fiasco bij elkaar en heeft het opnieuw geprobeerd. In een poging om een eerdere fout, het ontbreken van draagvlak, te vermijden werd de Tafel van 10 ingesteld. En zowaar, het leek te lukken. Variant 3 vond genade in de ogen van alle betrokkenen. Met dit moeizaam bereikte resultaat wist Rheden de rijksbijdrage voor het project te behouden. De provincie heeft hier geen donder aan gedaan. Sterker nog, zij hield zich zoveel mogelijk afzijdig. En nu het rijksgeld er is probeert diezelfde provincie een stok tussen de spaken te steken. Alles wordt zoveel mogelijk op de lange baan geschoven en er is zogenaamd niet genoeg geld. Het moet allemaal anders.

Mij maken al die varianten weinig uit hoor. Waar het om gaat is dat de provincie lak aan Rheden en de inwoners van Dieren heeft. De ivoren toren in Arnhem is nog hoger dan die in De Steeg. De afstand tussen burgers en gemeentepolitiek is al groot maar tussen burgers en dit provinciebestuur ligt een complete bergketen. Vol diepe kloven en onneembare toppen. Hier in Rheden wonen echte Gelderlanders hoor. Mensen die opcenten ophoesten en het NUON-spaarvarken gevoederd hebben.

Jullie, provincie-politici, hebben gelijk met de bewering dat de Rhedense raadsleden amateuristische naïevelingen zijn. Naïef zijn ze zeker. Zo naïef dat ze al vijftig jaar in jullie loze praatjes trappen. Maar het zijn wel ónze amateuristische naïevelingen. Kritiek kunnen we zelf wel leveren. Daar hebben wij geen provinciaaltjes voor nodig. Trouwens, hoe zit het met jullie professionaliteit? Het hoogste doel lijkt te bestaan uit het vetmesten van de provinciekas. Gedeputeerde Peters vertelde vorige week zonder te verblikken of te verblozen dat er jaarlijks 100 miljoen aan inkomsten buiten de begroting blijft. Bezuinigen terwijl de geldkist overstroomt! Gekker moet het niet worden. Wat miljoenen uit die vetpot zou Dieren een stuk verder helpen. Naar echte oplossingen. Maar nee, het spaarvarken moet nog vetter. Dat is pas belangrijk. Eens kijken hoe de rijksoverheid dat vindt. Die is ook op zoek naar geld. Denken jullie soms dat jullie spaarbankboekje dat overleeft? Stelletje amateuristische naïevelingen! Of belazeren jullie de boel? Wordt dat geld alvast voor het rijk opgepot terwijl het van ons, Gelderlanders, is?

Ik vond die discussies over de provincie als bestuurslaag nogal gezocht. Maar een provinciebestuur dat geen boodschap aan zijn burgers heeft kunnen we missen als kiespijn.