Oorlog

Het is onderzocht en bewezen: ook apen voeren oorlog. In de strijd worden de mannetjes van de verliezende stam afgemaakt en de jongen opgevreten. De vrouwtjes worden als oorlogsbuit meegevoerd. De mens is dus niet het enige zoogdier dat zijn soortgenoten afslacht. Het zit in onze genen, we kunnen niet anders. Bij apen gaat het om een groter territorium waardoor de kans op voldoende voedsel toeneemt. Voedsel en water heeft de mens ook nodig maar het gaat om meer. Het gaat om comfort, om levensstandaard, om aanzien, om macht!

Oorlogen zijn er sinds het begin van de mensheid. De oorlogen en de strijd die wij vrijwel dagelijks op de voorpagina’s aantreffen wortelen soms in duizenden jaren geschiedenis. Terug te voeren op de luimen van farao’s, Romeinse keizers, middeleeuwse koningen, pausen en charismatische leiders van allerlei pluimage. Hun gedrag en hun beslissingen bepalen nog steeds de loop van de menselijke geschiedenis. Hoe zou onze wereld eruit zien als het Joodse volk niet uit Egypte was verdreven of als Jeruzalem niet door de Romeinen was verwoest? Zouden we dan geen Christendom, geen Islam, geen Tweede Wereldoorlog hebben gehad? Zouden we dan met Ra, Jupiter of veelarmige hindoe-goden zitten opgescheept? Het heeft niet veel zin om daarover te speculeren, we kunnen de geschiedenis toch niet veranderen. Intrigerend is het wel.

Strijd om macht en eer speelt zich af op elke denkbare schaal. Iedere groep, groot of klein, verdedigt zijn territorium en probeert die, als het even kan, verder uit te breiden. Het gaat erom wie op de top van de apenrots mag zitten. En als we dat niet bereiken dan proberen we er in ieder geval dicht bij te komen. Onze taal heeft zich daar ook op aangepast. We hebben niet voor niets de vergrotende en overtreffende trap. Het gaat om goed, beter, best.

Op dit moment zijn 16 miljoen Nederlanders in de ban van de strijd om de voetbalmacht. Ik ook. En dat veroorzaakt stress. De uitschakeling van Duitsland door Spanje nam al wat van die spanning weg. We kunnen weliswaar geen wraak meer nemen voor 1974 maar een eventuele nederlaag zou een nieuw nationaal voetbaltrauma veroorzaken. En we staan in ieder geval een treetje hoger op de voetballadder. Verliezen van de Spanjaarden is erg maar niet zo erg als verliezen van Duitsland. En de Tachtigjarige Oorlog ligt alweer vier eeuwen achter ons. Trouwens, die hebben we onder aanvoering van Oranje toch maar mooi gewonnen en de Zeven Provinciën ontplooiden zich in die periode tot wereldmacht.

Ik schrijf dit stukje op zondagmorgen. Vanavond de finale. De spanningsmeter loopt alweer op. Een zekere octopus Paul, achtarmige mosselwichelaar in Duitse dienst, voorspelt winst voor Spanje. Laat ‘m zijn snavel houden. Gelukkig kozen zowel Gelderse ganzen als mijn honden voor Oranje. En die hebben toch echt meer verstand van voetbal dan die inktkoelie.

De Spaanse armada strandt in Johannesburg. De Twaalf Provinciën winnen deze oorlog. Oranje grijpt opnieuw de macht. Het zit immers in onze genen.

Kom op Dirk, pof ‘m d’r in! Goooooooooooal!

Revisie

Zodra er bestuurszetels vrijkomen raken politici verblind. Het pluche scheurt politieke overtuigingen aan flarden. Het gaat dan om de baantjes en de status die een ambt als wethouder, gedeputeerde, staatssecretaris of minister geeft. Een politieke overtuiging is aardig maar een politieke carrière is veel mooier. Jammer genoeg is de politiek vergeven van zulke figuren. Mensen die vooral een carrière op het netvlies hebben. Voor wie het gaat om persoonlijke ambitie waarbij de politieke boodschap slechts verpakking is. In Den Haag dreigt opnieuw zo’n scenario. Politici die elkaar vóór de verkiezingen bijkans afmaakten kruipen weer gezellig bij elkaar voor een stoelendans om de macht. En achter hen staan de kandidaten die het bij de verkiezingen niet gered hebben te trappelen om de vrijkomende Kamerzetels te bezetten.

Misschien oordeel ik te hard. Er zijn best mensen wier ambitie gedreven wordt door politieke overtuiging en het publieke belang. En in het bedrijfsleven speelt persoonlijke ambitie ook een grote rol. Daar wordt het juist gestimuleerd. Maar als die ambitie niet meer met het bedrijfsbelang spoort of als er grove fouten worden gemaakt dan is het snel afgelopen met de carrière. In de politiek gelden andere wetten. Op een enkele uitzondering na blijven politici gewoon zitten tot de volgende verkiezingen.

De politiek gaat opnieuw met mijn stem aan de haal en gebruikt die op een manier die ik niet wil. Ik drijf steeds verder weg van de politieke haantjes en hennetjes. Waarschijnlijk gaat mijn stem de volgende keer daarom óók naar een protestpartij. Ik zeg óók omdat velen net als ik langzamerhand doodmoe worden van die coalitie-spelletjes. De kiezer heeft niets meer te vertellen en kijkt knarsetandend toe hoe de handel in gebroken beloften verloopt.

Ons democratisch systeem is toe aan een opknapbeurt. De kiezer moet meer invloed krijgen. Anders loopt het systeem vast. Dat besef dringt echter nauwelijks door en ik zie voorlopig alleen maar tegengestelde bewegingen. D66, juist opgericht om verkalking van het systeem tegen te gaan, krabbelt terug en heeft de strijd voor referenda en gekozen ambtsdragers op een laag pitje gezet. Er zijn ook mensen die de politiek overzichtelijker willen maken door invoering van een districtenstelsel naar Brits model. Maar zo’n systeem geeft geen eerlijke afspiegeling van de wil van de bevolking. De meeste Britten willen er trouwens maar wat graag van af.

Er zijn mogelijkheden genoeg voor een democratische oppepper. Het referendum en de gekozen ambtsdrager zouden al stappen in de goede richting zijn. Of we gaan iedere twee jaar de helft van de kamer, staten of raad vervangen. Dat houdt partijen beter bij de standpunten waarmee zij ons vóór de verkiezingen naar zich toe gelokt hebben. Je zou ook kunnen kijken naar een kiessysteem waarin meer stemmen worden uitgebracht. Bijvoorbeeld een tweede stem die de voorkeur voor coalitievorming met een andere partij aangeeft. En het Duitse systeem, een mix van districtenstelsel en evenredige vertegenwoordiging, heeft ook aantrekkelijke kanten.

Dat er iets moet gebeuren staat voor mij vast. Maar ik heb er een hard hoofd in. Men lijdt het meest door het lijden dat men vreest. Dat geldt voor de meesten van ons. Ook voor politici.

Naoberschap

Arnhem worstelt met het Nationaal Historisch Museum. Of beter gezegd, Arnhem helpt de tegenstanders die het niet zien zitten dat het Nationaal Historisch Museum in Arnhem wordt gevestigd. Eerder haalden de Ernemmers het plan al bijna onderuit door een voorstel om het museum in het centrum van de stad te vestigen en niet bij het Openluchtmuseum. Dat laatste was juist een belangrijk argument om het museum aan Arnhem te gunnen. Nu staat het museum weer op de tocht omdat volgens een rapport een ondergrondse parkeervoorziening 60 miljoen euro gaat kosten. De rivalen van Arnhem zien hun kans schoon om opnieuw in de aanval te gaan. Zij kunnen rekenen op aanzienlijke steun in de Tweede Kamer. Nu krijgt Arnhem een laatste kans. Binnen enkele maanden moet de tweemans-directie van het museum in oprichting aantonen dat een NHM, een Nationaal Historisch Museum, naast het Openluchtmuseum financieel haalbaar is.

De rijksoverheid heeft 50 miljoen euro voor het museum uitgetrokken. De meerkosten moeten ergens anders vandaan komen. Ik geef Arnhem weinig kans. Het is trouwens de vraag of de directeuren, Erik Schilp en Valentijn Byvanck, zelf wel zulke voorstanders van de geplande locatie bij het Arnhemse Openluchtmuseum zijn. Het lijkt er sterk op dat zij de zaak op z’n beloop laten. Ze zijn in ieder geval niet te betrappen op een stevige voorkeur voor Arnhem. De heren lijken nogal georiënteerd op de Randstad. Als ik de website van het NHM bekijk dan zie ik dat er in Amsterdam tentoonstellingen worden georganiseerd in samenwerking met de Nieuwe Kerk en het Amsterdams Historisch Museum. Arnhem blijft opvallend buiten beeld. Ik denk dat ze het niet zo erg zouden vinden als het museum alsnog in Amsterdam of Den Haag zou verrijzen. Het zou me dan ook niet verbazen als Arnhem gepiepeld wordt.

Moeten onze Arnhemse buren daar nu rouwig om zijn? Het lijkt me niet. Het Stationskwartier, voetbalclub Vitesse en Rijnboog hebben de stad al vele miljoenen gekost. Arnhem kan zich geen nieuw financieel echec veroorloven.

Een raadslid uit Ede stelt voor om het NHM in Ede te vestigen. Waarom zouden wij Rheden dan niet in de strijd werpen? Ik pleit al jaren voor Riviersteen als vestigingsplaats voor het NHM. Het terrein ligt op een prachtige plek in de uiterwaarden aan de IJssel. Kan het nog Hollandser? De infrastructuur is al aanwezig. Riviersteen is uitstekend bereikbaar via de A348 en de afslag ligt er al. Daar kan een prachtig museum worden gebouwd, compleet met uitgebreide parkeervoorzieningen. Dat zal inclusief de aankoop van de grond echt niet meer dan 50 miljoen euro hoeven te kosten. Eindelijk een project dat betaalbaar is en waarvan je niet meteen hoeft te vrezen voor gigantische kostenoverschrijdingen. De Arnhemse bossen blijven gespaard en de verkeersdruk in Arnhem-Noord wordt ontzien. En er zijn creatieve oplossingen mogelijk waarbij de eigenaar van het terrein ook aan zijn trekken komt.

Laten de Stadsregio, de provincie Gelderland, Arnhem en Rheden elkaar de helpende hand toesteken. Dan kunnen ze aantonen dat samenwerking tussen overheden best wel mogelijk is. Nodig alvast eens wat Haagse politici uit voor een kijkje op Riviersteen.

Nee heb je! Ja kun je krijgen!

Naschrift Theo: Zie ook mijn eerdere pleidooien Nationaal Historisch Museum naar Riviersteen (2) van december 2008 en Nationaal Historisch Museum naar Riviersteen van 3 juni 2007 op weblog Politiek Rheden.

Ter oriëntatie: Ligging Riviersteen (rechts) tov Openluchtmuseum (linksboven)

Klik op een van de afbeeldingen om te vergroten



Ligging Riviersteen - tussen IJssel en A348

Terug met die stemcomputer!

Die democratie kost nogal wat zweet kan ik u zeggen. Ik was vorige week met ’n paar onderbrekingen van ’s morgens zeven uur tot ’s nachts één uur in touw op een warm stembureau. Tijdens het stemmen valt het nog best mee. Afleiding genoeg. Al wordt je in de loop van de dag behoorlijk gaar gestoofd.

Maar na het sluiten van de stembus, om negen uur in de avond, is het hurry up. Dan moet er geteld worden. We hadden er met z’n zessen, George, Monique, Sjoukje, Ger, Deborah en ik, ruim drie uur voor nodig. Gelukkig hadden wij voldoende ruimte én tafels die we voor het tellen konden gebruiken. Eerst uitsorteren en vervolgens tellen. De stembiljetten waren groot als tafellakens . Je grijpt dan niet even een dik pak biljetten om ze uit venten over de verschillende stapels. Het is heen en weer snellen van tafel naar tafel met telkens een klein pakje biljetten op de arm. Het leek wel een rituele dans. Je moet dat ook niet met z’n allen tegelijk doen want dan wordt het een chaos. En scherp blijven natuurlijk. Foutjes zijn zo gemaakt.

Startpunt is het aantal ontvangen stempassen en machtigingen. Dat moet exact gelijk zijn aan het aantal uitgegeven stembiljetten. Dat klopte gelukkig precies. Vervolgens worden de stembiljetten uitgevouwen en daarna gesorteerd per partij. De blanco’s en ongeldige stemmen worden apart gehouden. Dan worden de stemmen per partij geteld. Dat leverde een verschil van drie op met het vereiste aantal (het aantal uitgegeven stembiljetten). Maar geen nood. Het betreft slechts de voorlopige uitslag. Die wordt doorgebeld naar het gemeentehuis. Dat is de uitslag die op televisie wordt meegeteld.

Je bent dan al wel een dik uur bezig hoor. Dan begint het nauwkeurige werk. Het tellen van de stemmen per kandidaat. Het is bijna onvermijdelijk dat er kleine verschillen ontstaan. De flinterdunne biljetten kleven aan elkaar en je moet goed opletten dat er geen twee tegelijk tussen de vingers doorschuiven. Maar alle cijfers moeten kloppen dus dan is het weer opnieuw tellen, en nog eens. Net zolang tot het wél klopt. Om twaalf uur hadden we eindelijk alles op orde en konden we naar het gemeentehuis voor de officiële eindcontrole. Om ’n uur of een was alles klaar en konden we, compleet murw, naar huis.

Van mij mag de stemcomputer terugkomen. Die zijn best beter controleerbaar te maken. Bij het stemmen wordt een stembiljet geprint waarmee de kiezer zijn keuze controleert. Vervolgens wordt dat papier in een stembus gedeponeerd. Steekproefsgewijze telling van de stembiljetten is een prima controle. Dat natellen kan desnoods ook standaard voor alle stemmachines gedaan worden. De biljetten hoeven niet zo onmenselijke groot als nu te zijn en kunnen vrij eenvoudig met telmachines worden nageteld. Als er dan nog iemand twijfelt kan dat achteraf ook nog eens handmatig.

Het maakt het allemaal gemakkelijker voor de kiezer. En de resultaten zijn snel beschikbaar, eenvoudig te controleren en uiterst betrouwbaar.

En ik heb dan geen extra vrije dag nodig om bij te komen.

Kwekken

Zo, voor mij zit de vakantie er weer op. Even afstand genomen van de dagelijkse sleur. Twee weken Italië en ’n weekje Oostenrijk hebben me goed gedaan. Is ook goed voor het relativeringsvermogen. Genoten van de Italiaanse zon, de indrukwekkende historie en culturele pracht van Rome en de Toscaanse steden. En van de bergen van Karinthië met de kristalheldere bergriviertjes en meren. Prachtig allemaal! Maar toch ben ik blij weer terug te zijn. Al die oudheden, protserige pracht en praal van kathedralen en musea, trotse vestingen en kastelen kwamen me na ’n paar weken de neus uit. Het gaat vervelen. Als je iedere dag gebak krijgt geserveerd verlang je al snel weer naar een bord snert. En de Posbank is dan wel een molshoop maar het is er maar een en voor mij is ie hoog genoeg.

Maar ik heb ook weer wat geleerd. Gedogen is niet een typisch Nederlands verschijnsel. In Italië kunnen ze dat nog veel beter. Het inwonertal van de Italiaanse hoofdstad Rome wordt geschat op 4 miljoen mensen. Daarvan zijn er 2,2 miljoen officieel geregistreerd. De overige 1,8 miljoen mensen verblijven er illegaal. Dat zijn nog eens getallen om over na te denken. En Italiaanse politiek is show en drama. De belangrijkheid van een politicus is af te meten aan de omvang van het politie-escorte. Om de haverklap moet je opzij springen voor weer een colonne die met gillende sirenes door het oude Rome crost. Dan toch maar liever een minister die met zijn broodtrommeltje, zijn aktetas en de broekklemmen om door Haagse straten fietst. Hoezeer ik ‘m ook verfoei. En de escapades van de Italiaanse grijsrug B. zijn van een heel ander gehalte dan een opmerking over de lieve ogen van een presentatrice door de Néderlandse grijsrug B.

Dan ligt Oostenrijk toch dichter bij ons. Daar heeft men nog dingen behouden die wij lijken te zijn vergeten. De reinheid van het land, het bewustzijn voor de leefomgeving en de discipline zijn opvallend. Bij een oversteekplaats wacht iedereen netjes tot het voetgangerslicht op groen springt. Ook als er geen politieagent te bespeuren is. Een hoffelijk en vriendelijk volk dat hard werkt en toch weet te genieten van de goede dingen des levens. Maar dat van die discipline benauwt me toch wel een beetje. Één grote roerganger lijkt genoeg om de massa op hol te doen slaan.

Ik heb de afgelopen weken de Nederlandse verkiezingscampagne behoorlijk intensief gevolgd. Kranten waren overal verkrijgbaar en Nederlandse televisie was dichtbij.
Van zo’n afstand lijkt het allemaal gemiezemaus. Gekwek tot in het oneindige. En ik zag politici die niet in hun eigen boodschap geloven. Ik weet nu in ieder geval op wie ik niet ga stemmen. Maar ik weet nog niet wat het dan wél wordt. Als ik ga kiezen op basis van eigenbelang dan kom ik uit bij een club met beginselen die me niet aanstaan. Als ik mijn gevoel volg dan kom ik uit bij een partij die mijn belangen verkwanselt en dat in het recente verleden zelfs bewezen heeft. Ik blijf zweven. Waarschijnlijk tot in het stemhokje.

Test

Ik heb de fundi-test op de website van dagblad Trouw eens gedaan. Na antwoord te hebben gegeven op alle vragen wist ik ‘t. Ik ben een fundamentalist, een fundi-light. Weliswaar geen zware maar toch. Als ik, volgens de test, eerlijk ben dan lijk ik aan de buitenkant wel tolerant maar van binnen ben ik wel erg overtuigd van mijn eigen gelijk. Daar geloof ik natuurlijk geen barst van. Ik ben ruimdenkend, twijfel bij iedere stap die ik maak, bij ieder woord dat ik zeg en geef het liefst iedereen gelijk. Ik weet het toch zelf het best. Kom nou, als er iemand gelijk heeft dan ben ík het wel.

Nog maar ’n test dan. De reli-test. Welke levensbeschouwing past bij mij? Wat zijn mijn religieuze opvattingen? Hoe sta ik in het leven? Nou daar heb ik ook al niet van terug. Ik ben een spirituele vrijdenker of ik geloof nergens in. Maar het klopt als een bus. Ik geloof vooral niet in de test zelf.

We zijn er nog niet. De C-factor moet nog worden vastgesteld. Hoe calvinistisch ben ik? Yes, eindelijk ’n test die klopt. Ik ben betrouwbaar, heb een hoog arbeidsethos maar ik ben niet te rechtlijnig en weet op tijd te genieten. Het calvinisme zit me weliswaar in de genen maar met mate.

Ik heb m’n identiteit gevonden. Mijn ogen zijn geopend. Eindelijk weet ik wie ik ben. Wat een opluchting. Ik leed al lange tijd onder al die andere kwalificaties. Maar ze zijn gewaarschuwd. Laat niemand mij nog querelant, klepzeiker of azijnpisser noemen. Ik ben een gematigde vrijdenkende atheïstische calvinistische fundamentalist. Dat is nu voor eens en voor altijd vastgesteld.

Vanuit dat nieuwe bewustzijn ga ik voortaan de politiek en de politici bekijken. Soms gematigd, meestal ongelovig en af en toe denkend “moet kunnen, ach laat toch gaan” maar als ik in de stemming ben dan leg ik strenge normen en waarden op. En als ik de kans krijg wrik ik nog wat stenen uit het politieke fundament.

Leuk hè, die testjes. Net als al die stemwijzers. Volgende week mogen we weer kiezen. Ik heb mijn eigen particuliere stemwijzer bedacht. Inspiratie genoeg. Wat dacht u van vragen als: Hoeveel houdt u van het pluche? Wat is uw draaifactor? Welke belofte hebt u ooit gehouden? Er staat een burger in de gang. Wat doet u?

Op 9 juni gaan we weer naar de stembus. Blijf kritisch. Vraag u af of u werkelijk gelooft wat een partij of politicus belooft te doen. Wie vertrouwt u de leiding van dit land toe? Zonder dat u zelf het kind van de rekening wordt. Kijk vooral terug naar de afgelopen jaren. Wat is er terecht gekomen van de beloften die voorafgaand aan de vorige verkiezingen zijn gedaan. Welke “breekpunten” bleken zo zacht als boter toen het erop aankwam?

Weet u, ik zoek een partij met een gematigd vrijdenkend atheïstisch calvinistisch fundamentalistisch programma. Kortom, een partij die in mijn straatje past. Met als extra eis: een partij die z’n beloften houdt.

Tot volgende week! In het stemlokaal. U komt toch ook?

Brits

De verkiezingen komen eraan. De rekensommen over mogelijke en onmogelijke coalities vliegen ons om de oren. De traditionele partijen verliezen terrein en de macht moet met meer partijen gedeeld worden. Volgens sommigen dreigt ons land daardoor onregeerbaar te worden. De roep om hervorming van het kiesstelsel klinkt dan ook steeds luider. De een wil een kiesdrempel invoeren waardoor kleinere partijen uit de Tweede kamer worden geweerd, een ander wil het aantal Kamerzetels inkrimpen en weer anderen pleiten voor een districtenstelsel. Het valt me op dat het vooral aanhangers van grote partijen zijn die voor dit soort wijzigingen pleiten. Ik twijfel sterk aan hun motieven.

Zo zijn er aanhangers van het Britse districtenstelsel. In dat systeem is er per district één parlementszetel te vergeven die door de kandidaat met de meeste stemmen wordt gewonnen. De stemmen op de andere partijen gaan de prullenbak in. Het gekozen parlementslid vertegenwoordigt het hele district. Hij is direct aanspreekbaar op de inspanningen die hij voor het district doet, een van de voordelen van het districtenstelsel. In theorie althans. Veel parlementsleden laten zich alleen in verkiezingstijd in hun district zien. De rest van de tijd zitten zij in Londen in hun ivoren toren. Het districtenstelsel komt ook de regeerbaarheid van het land ten goede. Er hoeven geen ingewikkelde coalities met veel partijen te worden gesmeed. Aantrekkelijk voor de aanhangers van “sterke mannen”.

Ik vind het een pervers systeem met ondemocratische trekken. Dat heeft niet alleen betrekking op de grote partijen maar ook op kleinere schaal ontstaan er merkwaardige verhoudingen Dat bleek weer eens bij de laatste verkiezingen. Als de zetels, net als in Nederland, op basis van evenredige vertegenwoordiging worden verdeeld dan zouden de Conservatieven niet 306 zetels bezetten maar slechts 234 (36,1 % van de stemmen), Labour zakt dan van 258 naar 188 zetels (29% van de stemmen) terwijl de Liberal Democrats juist zouden stijgen van 57 naar 150 zetels (23% van de stemmen).

Anderzijds leidt dit systeem ook tot oververtegenwoordiging. De Noord-Ierse protestantse Democratic Unionist Party haalde met 168.216 stemmen 9 zetels binnen. Sinn Fein, de katholieke rivaal, kwam met 171.942 stemmen op 5 zetels. De UK Independence Party kreeg 917.832 stemmen, bijna drie keer zoveel als de twee Noord-Ierse partijen samen. Maar zij won geen enkele zetel. Het systeem leidt bovendien tot ongewenst stemgedrag. Mensen gaan strategisch stemmen. In plaats van hun hart te volgen en te stemmen op de partij van hun eerste keuze kiezen zij voor een andere partij, vaak de minste van twee kwaden. Om te voorkomen dat de partij die zij zeker niet willen met de winst gaat strijken.

Misschien gaat er iets veranderen. Voor het eerst sinds lange tijd heeft geen van de partijen een absolute meerderheid. Een coalitie van conservatieven en liberalen gaat nu het land regeren. Er komt naar wens van de liberalen een referendum over hervorming van het kiesstelsel. Hopelijk levert dat een eerlijker systeem op. Zoals een grote meerderheid van de Britse bevolking graag wil. Een democratische revolutie op de Britse eilanden.

St. Joris

Is het u ook opgevallen dat we al sinds december in de kou zitten. Aan het begin van de winter nestelde zich een hogedrukgebied boven de noordelijke Atlantische Oceaan en sindsdien wordt er met korte onderbrekingen poollucht over ons land geblazen. Soms komt er een mooie dag tussendoor maar dan herstelt het hogedrukgebied zich weer en komt er een nieuwe koudegolf over ons heen. Ik weet niet of het aan de klimaatverandering ligt, aan IJslandse vulkanen of dat het gewoon toeval is maar tot ver in het voorjaar is het guur geweest. Je zou haast zeggen dat het tegen wil en dank zomer aan het worden is.

De kredietcrisis is al net zo hardnekkig. Zodra je denkt dat je het ergste hebt gehad manifesteert die zich weer in alle hevigheid. Een veelkoppig monster dat eventjes indut om daarna met hernieuwde kracht en in nog grotere omvang terug te keren. De bankencrisis is nauwelijks bezworen of we krijgen de schuldencrisis waarbij complete landen dreigen in te storten. De beurzen gaan als jojo’s op en neer en we rollen van dieptepunt naar de dieptepunt. Griekenland is voorlopig geholpen maar andere landen zitten eveneens in de gevarenzone. De bedragen waar het om gaat worden onvoorstelbaar groot. Europa en het Internationale Monetaire Fonds hebben een garantiefond ingesteld van 720 miljard euro. Dat loopt al aardig richting de biljoen euro. Een bedrag met 12 nullen. Nederland staat garant voor 26 miljard. Om u een idee te geven. Dat zijn honderdduizend huizen van 260.000 euro per stuk. Een complete stad waar honderdduizend gezinnen riant kunnen wonen. Daarnaast gaat de Europese Centrale Bank schulden van landen opkopen. Dat betekent in feite dat de bank de geldpers aanzet waardoor de kans op inflatie, waardevermindering van de euro, sterk toeneemt.

Naast die garantstelling heeft Nederland al 5 miljard euro aan Griekenland geleend, een dikke 300 euro per Nederlander. Baby’s en grijsaards inbegrepen. Minister van financiën De Jager doet er nogal optimistisch over. Hij heeft het zelfs over winst. Ik vraag me in gerede af of we ooit nog één cent van die Griekse lening terugzien. De sociale onrust in Griekenland groeit, in de straten van Athene zijn de eerste doden al gevallen. Ik betwijfel dan ook sterk of Griekenland in staat is orde op zaken te stellen.

In Europa schudden we al jaren ons hoofd over die stomme Amerikanen. Die hadden in tientallen jaren een gigantische schuldenberg opgebouwd. Dat moest wel een keer fout gaan. Het begint er nu op te lijken dat Europa zelf de klos is. Nog geen tien jaar na de invoering van de euro.

De controle op de euro en de begrotingsdiscipline van euro-landen is gebaseerd op het “blauwe ogen”-principe. Daar moeten we als de wiedeweerga vanaf. Dat euro-geklooi moeten we heel snel in de klauw krijgen anders zijn we niet alleen voor het weer maar ook voor onze welvaart aan de goden overgeleverd. En ik geloof niet in een St. Joris die de crisisdraak om zeep helpt. Want dat is een sprookje en, zoals u weet, sprookjes bestaan niet.

Echo

De mens is een kuddedier. Dat bleek vorige week nog eens overduidelijk. Na een enkele schreeuw sloeg de kudde op hol met meer dan 50 gewonden tot gevolg. Op internet konden de gebeurtenissen op de voet worden gevolgd. Twitter stroomde over en binnen een half uur stonden er tientallen filmpjes op YouTube die getuigden van de paniek.

Dat werpt een heel ander licht op al die onderzoeken waaruit moet blijken dat het veiligheidsgevoel van de Nederlanders toeneemt. Wij zijn schrikachtige wezens geworden die gespitst op de geringste verstoring van onze omgeving wegduiken. Veiligheid is er blijkbaar in soorten. We kunnen op verschillende manier bang zijn.

We voelen ons veiliger in huis maar in de openbare ruimte is het een heel ander verhaal. De terreur is erin geslaagd zich in onze psyche, in ons instinct, te nestelen. Dat hebben we te danken aan 9/11 en al die andere aanslagen. “Apeldoorn” dreunt nog na. 4 mei 2010 wordt nu aan dat lijstje toegevoegd. Er kan ieder moment iets vreselijks gebeuren en één schreeuw op het verkeerde moment is voldoende om ons de stuipen op het lijf te jagen. Hoe zou ik zelf reageren als ik er vorige week bij geweest was? Zou ik ook de kuierlatten genomen hebben? Ik weet ’t niet maar het is wel hoogst waarschijnlijk. Ik ben tenslotte net zo’n kuddedier als alle andere mensen.

De Dam-schreeuwer is gearresteerd. Een tragische figuur. Hij wordt beschuldigd van verstoring van de openbare orde. Een mooie kluif voor rechtsgeleerden en advocaten. Hij stond wel aan het begin van de kettingreactie maar ik vraag me af of ze hem veel kunnen maken. Brak de paniek misschien juist uit toen een omstander “Bom, bom!” begon te roepen?

Paniek is gemakkelijk te veroorzaken. Je hebt er een groep mensen voor nodig die een beperkte bewegingsruimte hebben. Vervolgens haal je de “trekker” over. Een onverwacht geluid of vreemde beweging is genoeg. Chaos en paniek gegarandeerd. Ik vrees dan ook dat dit niet de laatste keer zal zijn. Volgens het spreekwoord doet goed voorbeeld goed volgen. Dat geldt helaas ook voor slechte voorbeelden. Gekken genoeg op deze wereld.

Het wordt tijd dat we ons daartegen wapenen. Ik bedoel mentaal weerbaarder worden. Door zaken in de juiste proporties te zien en minder overspannen te reageren op het geringste teken van onraad. Gewoon iets nuchterder worden. Da’s gemakkelijker gezegd dan gedaan zegt u dan. Dat weet ik ook wel maar het kan geen kwaad daar eens over na te denken.

We kunnen daarvoor een voorbeeld nemen aan de mensen om wie het bij deze herdenking zou moeten gaan, de doden zelf. Hun schreeuw galmt na 65 jaar na. Luister naar die echo’s uit het verleden. Hun roep om vrijheid heeft hopelijk nog niet aan kracht ingeboet. Velen van hen hebben bewust hun leven geriskeerd om de massahysterie van toen een halt toe te roepen. Zij overwonnen hun angst. Een angst waarvoor destijds meer grond was dan vorige week op de Dam. Laten we die belangrijke les tot ons nemen. Vrijheid is niet vanzelfsprekend.

Vrijheid vergt moed.

ευρώ

De euro. Het zag er allemaal zo mooi uit. Goed voor de handel en we konden in heel Europa met één munt betalen. Handig voor de vakantie. Maar we werden direct al belazerd bij de invoering van de nieuwe munt. Zoals jaren later ook werd toegegeven. We betaalden 2,20371 gulden voor één euro terwijl die in feite maar twee gulden waard was. Ons geld werd in één klap 10 procent minder waard. En we werden dubbel gepakt. Na het omprijzen bleek van veel artikelen vooral het
gulden-teken te zijn vervangen door €. De cijfers op de prijskaartjes bleven vaak nagenoeg gelijk. Vooral de horeca werd hierom berucht.

Maar daar bleef het niet bij. Om mee te mogen doen moeten landen voldoen aan een reeks toelatingseisen. Rond 2000 waarschuwden, vooral Noord-Europese, economen en centrale bankiers ervoor dat er niet lichtzinnig met die eisen mocht worden omgesprongen. Maar de politiekers hadden daar geen boodschap aan. Hoe meer zielen hoe meer vreugd. Zonder fatsoenlijk de boeken te controleren kon een land de euro invoeren. De Grieken zagen hun kans schoon. Met allerlei kunstgrepen verfraaiden zij de cijfers en met die dubbele boekhouding slopen zij de eurozone binnen. Toen bleek dat zij de kluit belazerd hadden was het te laat. Niemand die zich daar druk over leek te maken.

Nu krijgen we de rekening gepresenteerd. Weer zijn wij de klos. Griekenland kan niet meer aan zijn verplichtingen voldoen. De kans dat de Grieken hun leningen terugbetalen wordt geschat op 30% tot 50%. Maar we kunnen hen, hoezeer ze dat ook hebben verdiend, niet aan hun lot overlaten. Uit puur eigenbelang. Als Griekenland omvalt dan is het domino-day. In recordtempo zullen de economieën van andere zwakke euro-broeders instorten en vervolgens ook die van ons. Europese banken, waaronder ook Nederlandse, hebben alleen al bij Griekenland rond de 175 miljard euro aan leningen uitstaan. We kunnen wel ontzettend boos worden op de Grieken die de boel hebben bedonderd en op de banken die zo roekeloos leningen aan Griekenland hebben verstrekt maar we moeten ze helpen. Er zit niks anders op. Het is erop of eronder. Een kwestie van overleven.

En wat moet er na de redding van Griekenland gebeuren? We zullen daarover heel goed moeten nadenken. Griekenland, Portugal en Spanje kunnen we niet uit de euro zetten. Moeten we er dan zelf maar uitstappen? Eventueel samen met enkele andere landen een nieuwe munt invoeren of halen we de gulden terug? Net als Engeland en Zweden die hun eigen munt hebben gehouden.

Of moeten we juist de andere kant op? Verder op weg naar een sterk centraal Europees gezag. Ondanks alle nadelen. Is Europa in staat om met al haar culturele verschillen en veelheid aan talen toe te groeien naar één slagvaardige staat? Hoe houden we dan goede democratische waarden en sociale rechtvaardigheid in stand, hoe kunnen we voorkomen dat kleine landen als Nederland vervagen in zo’n superstaat?

Een ding is zeker. Wil Europa een rol van betekenis op het wereldtoneel blijven spelen en haar welvaartsniveau vasthouden dan zijn de Europeanen tot elkaar veroordeeld. Een gezamenlijke sterke Europese economie is in ons aller belang.

Mét of zónder euro.

Renteniers

Overheden verworden hoe langer hoe meer tot renteniers. Provincies en gemeenten bewaken als leeuwen hun gigantische spaarpotten, de “reserves”. Bij elkaar opgeteld gaat het om miljarden euro’s die op bankrekeningen liggen te verroesten. Alleen een deel van de rente wordt gebruikt om te investeren. Als we geluk hebben tenminste. De provincie Gelderland houdt bijvoorbeeld een groot deel van de jaarlijkse rente, 100 miljoen euro, buiten de begroting. Het Gelderse varken, een miljardenpot, is kennelijk nog niet vet genoeg.

Al dat geld is door burgers opgebracht. Via de belastingen of de energienota. En nu de nood met de kredietcrisis aan de man komt blijven ze die spaarvarkens toch verder vetmesten. Hoezo “reserves”? De maatschappij verarmt en de rijksoverheid, de enige overheid die géén geld heeft, ziet zich gedwongen tot draconische bezuinigingen.

Het wordt tijd dat dat geld wordt teruggesluisd naar de plek waar het hoort, de maatschappij. Te beginnen bij de provincies. Instituties waarvan er enkele, waaronder de provincie Gelderland, zich hebben ontwikkeld tot superrijke, arrogante, bureaucratische wangedrochten.

Vraag het bijvoorbeeld eens aan de Gelderse boeren. Met Natura 2000 moet een Europees netwerk van aaneengesloten natuurgebieden ontstaan waar de dieren zich vrijelijk kunnen verplaatsen. Een belangrijk onderwerp in Gelderland maar de provincie maakt er een potje van. Er zijn rond de 35 (vijf-en-dertig) commissies die zich allemaal met een of ander aspect van Natura 2000 en de rol van agrarische bedrijven en landeigenaren daarin bezighouden. Achter tekentafel en bureau worden mooie plannen bedacht. Als het kan tot op de vierkante millimeter. Maar in de praktijk blijken ze niet of nauwelijks uitvoerbaar. En het doel, een aaneengesloten natuurgebied, raakt steeds verder uit zicht. Dat weten ze intussen wel maar toch wordt er stug doorgegaan. Boeren worden er stapelmesjokke van. Ik las dat een wethouder (als ik me goed herinner uit Ede) onomwonden meedeelde niet langer aan dit circus mee te werken.

Neem de Hoge Veluwe. Vorige week stond er een interessant interview met de directeur van het park, baron Van Voorst tot Voorst, in de Gelderlander. Het park is particulier bezit en de eigenaar, de stichting Hoge Veluwe, werkt niet mee aan Natura 2000. Het park blijft afgeschermd met hekken en wildroosters. De Hoge Veluwe houdt z’n eigen broek op. Met vijfenveertig mensen beredderen ze het hele uitgestrekte park. Zonder subsidies, zonder commissies en zonder overheidsbemoeienis. En dat willen ze daar graag zo houden.

Of vraag het eens aan de mensen in Dieren. Het budget voor de Traverse-variant 3a is volgens gedeputeerde staten onvoldoende. Er is een tekort van 10 miljoen euro. Nou en? Komt er dan niemand op het idee om eens in de provinciekluis te gaan kijken en met een voorstel te komen om daar een stapeltje bankbiljetten uit te halen?

Den Haag maakt zich op voor de grootste bezuinigingsronde van na de Tweede Wereldoorlog. De provincies liggen in het schootsveld. Mijn zegen hebben ze. Dat heeft in ieder geval de provincie Gelderland aan zichzelf te danken. Dat komt ervan als je op zo’n berg gemeenschapsgeld blijft zitten. Die beheerd wordt door renteniers en bureaucraten waar burgers geen moer aan hebben.

Grien Vellie

Rond de eeuwwisseling werd het Californische Santa Clara Valley bekend als Silicon Valley, een spontane samenklontering van honderden grote en kleine computer- en internetbedrijven die bij elkaar in de buurt wilden zitten. Nou, die Amerikanen worden bedankt hoor. Dat concept, een concentratie van bedrijven en organisaties met een gemeenschappelijk kenmerk, wordt overal ter wereld nagebootst. De valley’s schieten als paddestoelen uit de grond. Gecreëerd door bestuurders die hun stad, dorp of streek (en zichzelf natuurlijk) op de kaart willen zetten. Kunstmatig en vrijwel altijd tot mislukken gedoemd.

De Valley-gekte heeft ook het nieuwe college van Rheden bereikt. Het lijstje valley’s in de Cool Region (Stadsregio Arnhem-Nijmegen) wordt verder uitgebreid. De Health Valley (Nijmegen), de Food Valley (Wageningen) en de Wellness Valley (Renkum) krijgen gezelschap van de Rhedense Green Valley.

Fantastisch! We kunnen de toeristen straks een mooi Valley-arrangement aanbieden. Ze komen zich eerst verbazen in Green Valley, daarna lekker badderen in Wellness Valley, voor een hapje en een drankje naar Food Valley waarna ze zich laten opkalefateren in Health Valley. Ja, de wereldsteden stromen leeg. Bereid u voor op de valley-minnende horden.

Het coalitieakkoord zegt: “Wij vinden het van groot belang om juist de groene uitstraling van onze gemeente verder te benutten.” en ”Er wordt een programma recreatie en toerisme opgesteld, waarin de gemeente, bedrijven en organisaties hun initiatieven op dit vlak bundelen.” Hoe geweldig groot dat belang is wordt al snel duidelijk: het mag niks extra kosten.

Maar, hoor ik u zeggen, die ecologische poorten dan? Twee van die dingen bevinden zich in Rheden. Dat is toch uniek? Ja en? Die worden volgens mij aangelegd om de dieren vrije doortocht te verlenen. Of gaan we die poorten nu toch maar volplempen met campings?

Valt Rheden met zo’n valley dan misschien op een andere manier op? Even op internet gekeken. Dat Rhedense Green Valley belandt straks in een van de diepste troggen van de Google-oceaan. De zoekmachine geeft nu al 53.3000.000 hits op die woorden. “Green Valley” (ingekapseld door aanhalingstekens) scoort 3.750.000 treffers. Ik zal u de cijfers van de andere valley’s besparen hoor. Maar die doen daar niet voor onder. Hoezo onderscheidend?

Marketing-prietpraat. Even ’n paar adviesjes. Voor Doesburg denk ik aan Mustard Valley, Brummen wordt Paper Valley en Rozendaal zetten we op de kaart als Cheaters Valley. Waar mag ik de rekening heen sturen?

Welke halve zool trapt er nou in die gladde praatjes? Weet u wat er gaat gebeuren? Er wordt weer een dik pak papier geproduceerd dat verluchtigd met prachtige foto’s, schetsen en tabellen gaat liggen stofhappen in een of andere bureaulade. Gebakken lucht dus. Laten we dáár nu eens op bezuinigen. Het spaart ’n paar bomen, 0,2 wethouder, ‘n halve ambtenaar, ‘n extern adviesbureau en dertig vergaderingen uit. Past helemaal in de duurzaamheidstrend.

Intussen moet ik me maar zien te redden. Ik mag op vakantie en voor al die groene congresgangers waar we straks over struikelen niet met mijn mond vol tanden staan. Gauw oefenen. Er zit niks anders op.

“Haai fooks, aj em Tiejoo from dze Grien Vellie. In dze Koel Riezjun.”

Managen van verwachtingen

Hèhè, Rheden heeft zijn nieuwe coalitie. VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie zijn nu officieel vijf handen op één buik.

Het eerste aandachtspunt in het coalitieakkoord is dat “verwachtingen van inwoners, bedrijven, instellingen beter worden gemanaged”. Laten we het daar gelijk maar eens over hebben.

Om met dat “gemanaged” te beginnen: het zegt iets over de mentaliteit van de mensen die dit opschrijven, de verzakelijkte bestuurscultuur die ze voorstaan. Dat kan haast ook niet anders als je kijkt naar hun achtergrond. Deze mensen zien een gemeente door de bril van bedrijfsvoering. Zij staren zich blind op professionalisering en processen. Ons staat een bestuur van bedrijfsleiders te wachten. De powerpointpresentaties waarin burgers als “stakeholders” optreden zullen ons om de oren vliegen. Een land als China kan worden geleid door managers maar in een gemeente als Rheden ligt dat echt anders. Een democratisch bestuur zal rekening moeten houden met uiteenlopende en botsende belangen. Dan zal blijken dat niet alles in spreadsheets en diagrammen kan worden gevangen. Kijken of de nieuwbakken wethouders zich op die momenten nog bewust zijn van hun sociale, christelijke of liberale beginselen.

En die “verwachtingen” dan? Ik had liever gehad dat die vóórafgaand aan de verkiezingen beter waren gemanaged. Dat partijen ons hadden verteld welke onderwerpen voor hen van het allergrootste belang waren en welke minder.

Zo gooit GroenLinks haar sociale agenda achteloos in de prullenbak. Kreten als solidariteit, ondersteuning van kansarmen en “sterkste schouders, zwaarste lasten” zijn in het coalitieakkoord omgetoverd tot eigen verantwoordelijkheid, efficiëntie, kostenbesparing en verzakelijking. Te beginnen met werkplaats Presikhaaf die het straks met 150.000 euro minder mag doen.

Ook de andere partijen gaan niet vrijuit. Van de jeugd en gezinsparagrafen van het CDA en vooral van de ChristenUnie zijn slechts wat algemene vaagheden in het akkoord terug te vinden.

D66 heeft het in haar verkiezingsprogramma over kleinschalige voorzieningen waarin de mens centraal staat. In het coalitieakkoord wordt aangekondigd dat de servicecentra in Velp en Dieren, voorzieningen die letterlijk dicht bij de inwoners staan, worden gesloten. De partij was ook blij met de drie openbare bibliotheken en Musica Allegra. In het akkoord wordt juist aan de poten van die instellingen gezaagd.

Die kritiek geldt trouwens ook de VVD. Die vond dat cultuur moet worden afgestemd op de behoefte van de inwoners. Maar ja, dat geldt kennelijk niet voor het klootjesvolk dat van volksvoorzieningen als de bibliotheek en de muziekschool gebruikmaakt. En de VVD heeft de bescherming van de boeren bij GroenLinks ingeleverd. Daarvoor hebben de groenen maar al te graag hun sociale teksten uitgegumd en negeren ze de bebouwing van Nimmer Dor. Als de hertjes maar tot aan de IJssel kunnen komen. Trouwens, niet geheel onbelangrijk, de VVD sluit een verhoging van de OZB niet uit.

Is er dan niks positiefs over deze coalitie te melden? Natuurlijk. Maar ik ben geen persvoorlichter van de gemeente. Kunnen ze best zelf. Dat is bij dit college in goede handen. Daar heb ik alle vertrouwen in.

Ik ben nu even andere verwachtingen aan het managen.

Contract

Chelsea Clinton, de dochter van Bill en Hilary, heeft trouwplannen. “Wel”, dacht Chelsea, “De lessen van pa komen nu goed van pas.” Ze heeft alvast in het prenuptial agreement, het huwelijkscontract, laten opnemen dat haar toekomstige man met 10 miljoen dollar over de brug moet komen als hij vreemd gaat.

Golfer Tiger Woods huilde krokodillentranen toen zijn escapades buitenshuis aan het licht kwamen. Ze gingen er bij het Amerikaanse volk in als koek. Zijn vrouw Elin dacht er het hare van. Zij liet Tiger een nieuwe prenuptial tekenen. Elin vangt 75 miljoen dollar als ze nog zeven jaar bij Tiger blijft. Handige meid die Elin. Ik vraag me trouwens af wat er na het verstrijken van die zeven jaren gaat gebeuren. Pakt Elin dan die 75 miljoen en zegt ze tabee tegen Tiger? Plakt ze er voor een stapeltje dollars nog wat jaartjes aan vast of is het juist Tiger die haar na zeven jaar zat is en inruilt voor een groen blaadje?

Ja, die Amerikanen toch. De liefde van de Amerikaanse vrouw gaat door de portemonnee. Die denkt “Liefde is mooi maar een huwelijkspolis en een vet pensioen zijn beter.”

Zulke regelingen zouden we mooi kunnen gebruiken bij onze verkiezingen. Wij gaan immers ook een soort contract aan met de partij van onze keuze. Met onze stem schenken wij die partij ons vertrouwen. Maar de garantie vervalt zodra wij het rode potlood neerleggen. Dan hebben wij vier jaar niets meer in de melk te brokkelen. Dat leidt niet zelden tot kiezersbedrog. Zie Arnhem. De haven in het Rijnboogplan was daar het belangrijkste verkiezingsitem. D66 en de VVD waren vóór de raadsverkiezingen nog voorstander van die haven. Maar nu daar voor hen het pluche lonkt laten zij de haven vallen als een baksteen. Hun kiezers in verbijstering achterlatend. Ook in Rheden zit D66 onrustig op de draaikruk. In januari achtte deze partij variant 3 voor de Traverse Dieren niet realistisch. Tien dagen ná de verkiezingen vindt D66 het teleurstellend dat de provincie variant 3 blokkeert. De D66-slogan “ Het kan anders!” krijgt zo een bijzondere invulling.

Een stemcontract zou een goede remedie zijn. Als de liefde over is, als een partij onze stem anders gebruikt dan we mochten verwachten, lichten we het contract. Niet pas na vier jaar maar onmiddellijk. In het stemlokaal krijgen we een verzegelde kopie van onze stem mee. Als wij vinden dat een partij ons bij de coalitievorming een poets bakt dan leveren we die stem weer in. Onze keuze wordt daarmee tenietgedaan en afgetrokken van het aantal stemmen van de betrokken partij. Als er genoeg stemmen worden ingeleverd kan dat dus zetels gaan kosten. Die mogen niet meer worden bezet. Ook niet door andere partijen. Dat zou de dames en heren politici wel wat voorzichtiger maken. Ze zouden dan vast minder gemakkelijk met hun standpunten jongleren alvorens met elkaar op het collegepluche te kruipen.

Om de stem van de kiezer zwaarder te laten meewegen zijn er nog wel meer mogelijkheden hoor. Het zou het democratische proces een stuk aantrekkelijker voor de kiezer maken.

Vertrouwen is mooi maar een stempolis is beter.

Omzingeling

De voorbereidingen voor de DIHD, de Dierense Internationale Hangmuziek Dagen zijn weer in volle gang. Het festival, in 2010 begonnen als een poging om hangjongeren uit het Calluna-winkelcentrum te weren, is de afgelopen vijftien jaar uitgegroeid tot een van de grootste festijnen van Europa. Het feest trekt jaarlijks tienduizenden bezoekers die komen kijken hoe en óf de muzikanten de vooraf zorgvuldig geselecteerde groepen hangjongeren uit Calluna weten je verjagen.

Opnieuw nemen honderden muziekgezelschappen en groepen hangjongeren van over de hele aardbol aan de twee weken durende festiviteiten deel.

Voor de muziekgezelschappen zijn prijzen te winnen in de categorieën opera- en operette, philharmonisch orkest, kamermuziek, koren, pop & rock, jazz, fado, harmonie & fanfare, levenslied en big bands. De winnaars zijn alle verzekerd van een uitnodiging voor het volgende festival. Daarnaast zijn er nog vele publieksprijzen te winnen.

De hangjongeren strijden ook om de hoogste eer. De groepsprijzen voeren de winnaars naar de grootste winkelcentra ter wereld. En aan de felbegeerde Heideroosjes, ontworpen en gesmeed door de Velpse juwelier Aalbers, zijn riante studiebeurzen voor de meest prestigieuze conservatoria ter wereld verbonden. Op die manier hebben tientallen hangjongeren een glanzende carrière opgebouwd. Zo viert de beroemde Maikel V, de grote winnaar van 2017, dit jaar triomfen op de Salzburger Festspiele met zijn op het Dierense Calluna geënte uitvoering van Wagner’s Nibelungen.

Tijdens de DIHD van vorig jaar zorgde de Chinese Staatsopera voor een waar hoogtepunt. Met hun sublieme techniek (variant 3A van de omzingelingstechniek: een hanggroep wordt door musici ingesloten en via een opengelaten vluchtpad weggezongen) presteerden de operazangers het om twaalf groepen zich fel verzettende hangjongeren uit het winkelcentrum te verdrijven. Een absoluut record.

Organisator Wim te Hennepe heeft zichzelf opnieuw overtroffen. Het verwende publiek krijgt een topprogramma voorgeschoteld. De Chinezen krijgen concurrentie uit Japan en de Verenigde Korea’s. Er worden gezelschappen verwacht uit Mongolië, Tadzjikistan, Laos en Nieuw-Guinea. En het Amerikaanse Rawhide, de Mosquitos uit Bolivia, de Australische didgeridoo-groep Wonga en het Groot-Kazans Kozakkenkoor staan garant voor waar spektakel. Daarnaast zijn hangjongeren gecontracteerd uit de grootste shopping-malls van Rusland, Amerika en Azië, doorgewinterde spijkerharde pro’s.

De jury wordt wederom geleid door het succesduo Petra van Wingerden, de befaamde hangjeugdexpert, en Wim Pieper, de oprichter en ex-voorzitter van Hangjongerenbelang XL. Samen met Sjonnie J, Anita P en Machmoud M. staan zij borg voor een streng maar onomstreden oordeel.

Een opgetogen Petra verklapt: “Ik heb hoofdsponsor Hullegie weten over te halen het sponsorcontract uit te breiden. Volgend jaar wordt ook een divisie hangouderen ingesteld. Daarmee gaat een lang gekoesterde wens in vervulling.”

Hotels en campings in de wijde omtrek zijn al maanden volgeboekt. Alle toegangsbewijzen zijn uitverkocht. Op de zwarte markt worden dagchips voor astronomische bedragen verhandeld. Pas op voor namaak! De organisatie zal streng optreden bij het aantreffen van vervalsingen.

Om de stroom bezoekers in goede banen te leiden zet vervoerder Haal extra monorail-treinen in. Daarnaast worden parkeerterreinen ingericht op het Riviersteen-circuit aan de IJssel, helihaven Nimmer Down bij Laag-Soeren, bij Fort Beekhuizen in Velp en de Ellecomse Sportarena. Er zijn gratis pendeldiensten van en naar het festivalterrein.

Pluche

Voor de raadverkiezingen was het langs de Veluwezoom een drukte van belang. Je kon je kont niet keren in het gedrang van Tweede Kamerleden en partijbonzen die ons met een bezoek kwamen vereren. De lokale vertegenwoordigers lieten zich ook niet onbetuigd. Ze sloegen elkaar bijkans de hersens in als het ging over Riviersteen of de kliko’s en de beschuldigingen van populisme en linkse geldsmijterij vlogen over en weer.

Maar zodra het stof is neergedaald kruipen de partijen weer bij elkaar onder de lakens. De poet moet verdeeld worden en dan maakt het niet meer uit of u rood, geel, groen of blauw hebt gekozen. Dan komen er de meest onwaarschijnlijke combinaties boven tafel. In Arnhem maken ze het nog het bontst. Daar zijn de VVD en de SP elkaar in de armen gevallen. Maar ook in Rheden kunnen ze er wat van. Daar wordt een coalitie gevormd met zowel GroenLinks als de VVD. Tenminste.. als er tussen het moment dat ik dit stukje schrijf en u het onder ogen krijgt niks is veranderd. Je weet ’t maar nooit. En het kan snel gaan. In Arnhem werkte de PvdA zichzelf met haar gekonkel binnen no time overboord.

Voor de herkenbaarheid van de politiek is dit geen goede ontwikkeling. Voor Rheden had ik gehoopt op een nieuw college met een duidelijk profiel. Een coalitie die echte keuzes kan maken. Maar helaas. Dat zit er niet in. De PvdA wordt ingeruild voor D66 en verder blijft alles bij het oude. Het gaat uitsluitend om de poppetjes die een plekje op het pluche moeten hebben.

En waar hebt u nu voor gestemd? GroenLinks beloofde voor de verkiezingen om zonodig de lasten te verhogen als de sociale voorzieningen in gevaar zouden komen. De VVD verkondigde vol vuur dat de OZB niet verhoogd mag worden en dat er bij bezuinigingen in de sociale voorzieningen wordt gesneden. De ChristenUnie en D66 vormen ook een merkwaardig paar. Er zijn grote ideologische verschillen op het gebied van het gezin, ethische kwesties en de 24-uurs economie. Maar dat maakt op lokaal niveau kennelijk geen moer uit. En het CDA past zich uiteraard aan. Die past overal bij. Zolang er maar zicht op een wethouderspost is.

Het resultaat is een coalitie zonder gezicht. Een brij van compromissen en vermeden keuzes. Een brouwsel zonder kraak of smaak. Ach, wat doet het er eigenlijk toe? We krijgen de regering die we verdienen. In Rheden is dat een stamppot van stippeltjes en bimbam waarin voor elk wat wils is verwerkt. Een smakeloze slappe hap waar maar weinig kiezers echt blij mee zullen zijn. Dat die onherkenbaarheid de volgende keer opnieuw een groot aantal mensen van de stembus zal weghouden is niet van belang. Althans niet voor degenen die gekozen zijn.

Ik hou nog een sprankje hoop. Er komen voor gemeenten zware tijden aan. Als er echt principes in de hoofden en harten van onze lokale helden zitten dan houdt dit college het niet lang vol. Dan zal blijken of links echt links is en rechts echt rechts. Maar ik vrees ’t ergste. Dat pluche zit immers zo zalig.

G-koorts

En dat is drie. Na Agnes Kant houden Camiel Eurlings en Wouter Bos het ook voor gezien. Ze storten zich op hun gezin. Maar wie kwam nu het eerst op het idee? Camiel of Wouter? Had Camiel al van Wouters plannen gehoord en dacht “Die moet ik ’n slag voor zijn”? Dacht Wouter “Dat heeft die Camiel nog zo gek niet bekeken? Dat ga ik ook doen.”? Of waren het toch de vrouwen die hen de wacht aanzegden? “De politiek d’r uit of jij d’r uit!“

Maar ik blijf nieuwsgierig. Nooit direct van een politicus aannemen dat ie de waarheid spreekt. Misschien was er wel een heel andere reden dan de beide heren opgaven. Een die wij (nog) niet mogen weten. Reken maar dat ik niet de enige ben die daar het hoofd over breekt.

Was het toch Agnes’ treurgang die hen deed besluiten de kuierlatten te nemen? Zijn er draconische bezuinigingsmaatregelen op komst en weten zij daar meer van? Wordt de benzine 2 euro per liter duurder en dacht Camiel “Bekijk ’t maar”? Worden de WW en de bijstand onbetaalbaar en dacht Wouter “Geef mijn portie maar aan Fikkie?

Een minder fraaie reden voor hun vertrek is ook mogelijk. Hebben ze iets uitgevreten dat niet door de beugel kan en werden ze gedwóngen uit de politiek te stappen. Nu kon het nog op ’n sjieke manier. Vorige week werd Balkenende omstandig door president Obama geprezen. En bondskanselier Merkel kwam ook nog even langs. JP glom van trots. Was er meer aan de hand? Hebben zij Jan Peter iets in het oor gefluisterd? En gaf die aan Wouter en Camiel vervolgens het advies eens aan hun gezinsleven te denken?

Als beide heren straks een lucratieve baan in het bedrijfsleven of bij een of andere grote bestuursorganisatie krijgen waardoor ze opnieuw weinig tijd voor vrouw en kind hebben dan weten we dat er iets loos is.

Over de portemonnee hoeven ze zich de komende jaren in elk geval geen zorgen te maken. Voorlopig redden ze ’t wel. In het eerste jaar hebben ze recht op zo’n 110.000 euro wachtgeld. Daarna krijgen ze nog twee jaar rond de 100.000 euro. In de tussentijd is er vast ‘n mooie job voor ze te vinden.

Hoe zit ’t trouwens met al die andere politieke papa’s en mama’s? Wanneer gaat Alexander Pechtold thuis de aardappels schillen en zien we Femke Halsema achter de kinderwagen? Wordt het voor Mark Rutte niet eens tijd om aan huisje, boompje, beestje te gaan denken?

Pas op hoor. Bij een volgende uitbraak grijpt Glossy Gerda, nog even Minister van Landbouw, naar het laatste redmiddel: ruiming van het Binnenhof. Als u naar het westen reist en u ziet bij het naderen van de hofstad borden met de tekst “Gezinskoorts. Besmet gebied. Vervoer van politici verboden” dan weet u hoe laat ’t is.

Nu ik erover nadenk. In de Rhedense raad was ook sprake van een massale uittocht. Liefst 16 van de 27 raadsleden uit de oude raad zien we niet meer terug. Sommigen van hen waren volgens eigen zeggen door het gezinsvirus aangestoken.

G-koorts. De epidemie van 2010.

Bestuurlijk talent

Twee weken geleden lanceerde De Gelderlander op haar website een poll over Riviersteen. Ton Kamp, communicatieadviseur uit Rheden was door de projectontwikkelaar gevraagd om de communicatie over Riviersteen te verzorgen maar hij liet aan de Gelderlander weten op persoonlijke titel en voor nop een lijmpoging te doen. Hij wilde daarvoor geen geld van de ASR. De poll moest het antwoord geven op de vraag wat de mensen het liefst op Riviersteen willen: woningbouw of een steen- of betonfabriek? De uitslag kon Ton dan mooi gebruiken om de politiek en de projectontwikkelaar weer aan elkaar te plakken.

Een absurde actie. Niet zozeer van Ton Kamps en de projectontwikkelaar. Hun belang begrijp ik volkomen. Maar wel van de krant. Hoezo lijmpoging? De poll en het begeleidende artikel wekten de indruk dat de krant zich voor het karretje van de projectontwikkelaar liet spannen. Ik had alles met stijgende verbazing tot me genomen. Uit protest tegen deze poging de publieke opinie te manipuleren had ik op mijn weblog opgeroepen om de poll te saboteren door massaal voor de steenfabriek te kiezen. En ik had zelf ook een poll over Riviersteen op Politiek Rheden geplaatst. Daar kon wel een echte keuze worden gemaakt. Uit de reacties op de website van de Gelderlander bleek dat veel lezers de actie van de krant net als ik niet erg konden waarderen.

Wat dreef de krant ertoe om op deze manier met Ton Kamp in zee te gaan? De Gelderlander beschikt zelf over een heel leger communicatiespecialisten. Was er op dat moment niemand die de “lijmpoging” eens kritisch tegen het licht hield? Bovendien kon de poll gemakkelijk worden beïnvloed. Ik heb zelf een tiental keren gestemd. De Gelderlander-poll was na het weekeinde plotseling verdwenen. Pas afgelopen zaterdag kwam de krant met een verklaring. Het hield niet over. Gelderlander-redacteur Tom Ruijfrok wijdde er een paar regels aan. “Een op papier onafhankelijke partij wilde de besprekingen over Riverstone in Velp, nieuw leven inblazen, ondersteund door een poll” en “In het weekend ontstond door reacties het beeld dat de redactie zich aan een betrokken partij had verbonden. Dat beeld was niet terecht maar ook niet meer te corrigeren”.

Het waren dus de reacties op de website die het beeld schiepen dat de redactie onder een hoedje speelde met de projectontwikkelaar. Het lag uiteraard niet aan de berichtgeving zelf. Stel je voor! De beschuldigende vinger wijst naar Ton Kamp en naar de bezoekers van de website. Hoezo de hand in eigen boezem steken. De redactie maakt geen fouten. Hoe durft u dat te denken? Die is onfeilbaar.

Het lijkt potdomme de politiek wel! Als een volleerd bestuursacrobaat wurmt Tom er zich onderuit. Is er ergens in de regio nog een plaatsje voor hem vrij in een van de nieuw te vormen colleges? De tijd is er rijp voor. En Tom ook. Zo’n talent kun je toch niet laten lopen!

De uitslag van mijn Riviersteen-poll is nog niet verdwenen hoor. Die staat gewoon op weblog Politiek Rheden. Een mijlpaal in de Riviersteen-discussie. Prima te gebruiken om de besprekingen over Riviersteen nieuw leven in te blazen.

Hopen

Het vrouwtje is voor 90 euro de sigaar als ze Fikkie’s stront op straat laat liggen. En als uw hortensia te ver over het tuinhekje hangt bent u ook de pineut. Maar blijkbaar is het niet zo makkelijk om een hondenbaasje te vangen want er worden onorthodoxe middelen ingezet. Ik krijg er regelmatig klachten over. Rheden heeft een onopvallende groene auto ingezet waarmee de milieucontroleurs de buurt afschuimen op zoek naar overtreders van het drollenverbod. Het schijnt een nogal gevaarlijke bezigheid te zijn want alleen kunnen ze het niet af. Met z’n tweeën of drieën en gewapend met een verrekijker worden de hondenbaasjes vanuit de auto in het vizier gehouden. Met hoop op een hoop zogezegd. Het Dierense Vogelplantsoen schijnt een geliefd jachtterrein te zijn. Mensen worden er naar eigen zeggen bang en nerveus van. Het baasje dat altijd keurig de rotzooi van Blackie opruimt voelt zich nu bij voorbaat bestempeld als drollencrimineel. Niet serieus genomen en slachtoffer van een wantrouwende gemeente.

In Velp treedt James Bond anders op. Daar krijgt mevrouw S. nul op het rekest. Het grasveldje voor het appartementengebouw waar ze woont is één groot mijnenveld van drollen. Maar zij en haar medebewoners worden door de poeppolitie aan het lijntje gehouden. Het valt allemaal wel mee en met die sneeuw liggen er overal drollen. Logisch toch? S. klaagt er al heel lang over en haar strijd heeft inmiddels het ministerie van binnenlandse zaken bereikt. De toon van haar mailtjes naar allerlei instanties wordt steeds heftiger. Ik zal u hier niet vertellen hoe ze over de gemeente Rheden en de milieucontroleurs denkt maar ze heeft een rijke woordenschat. Ze voelt zich niet serieus genomen en slachtoffer van willekeur.

Er is ook nog andere stront aan de knikker. Het gedrag van een groep hangjongeren in Dieren dreigt te ontaarden in ware terreur. De Dierense ondernemer Hullegie, zelf slachtoffer, was het zat en daagde via een paginagrote advertentie de politiek uit om nu eens met echte oplossingen te komen. Volgens burgemeester Van Wingerden kan Hullegie zijn centjes beter besteden. Bijvoorbeeld aan het fêteren van de straatboefjes op een hapje en een drankje in Theothorne. Dat leidt tot meer begrip over en weer. Van Hullegie wordt dus verwacht dat hij zoete broodjes gaat bakken met z’n kwelgeesten. En dat mag ie nog zelf betalen ook. Dat zegt dezelfde burgemeester die in een interview, afgenomen vóór haar herbenoeming, letterlijk zei:

..Het bewaken van de veiligheid in alle dorpen en natuurlijk ook in het buitengebied vind ik een heel belangrijke taak. Mensen moeten zich veilig blijven voelen. Ze voelen zich veilig over het algemeen. Dat vind ik een heel belangrijke taak..

Zou Hullegie zich serieus genomen voelen?

Er zijn zes milieucontroleurs. Er is sinds kort één jongerenwerker die zich twaalf uur per week mag bemoeien met de hangjeugd. Maar er is hoop. De burgemeester gaat er wat aan doen. Binnenkort zien we een foto in de krant van de burgermoeder die samen met de Dierense lieverdjes aan de bar van Theothorne hangt. Voor een beter begrip. Over en weer. Uiteraard wordt het bonnetje niet gedeclareerd want anders krijgen we daar weer uitwerpselen over.

Dipjes

Het was ’n turbulente week. Een vierde kabinet Balkenende eindigt voor de vierde keer in chaos. Nu is het zoeken naar de schuldvraag. Was het de PvdA die zo vlak voor de raadsverkiezingen een punt wilde maken of waren het juist de coalitiepartners, het CDA en de ChristenUnie die het twee jaar geleden genomen besluit om voor eind 2010 alle troepen uit Uruzgan terug te trekken naast zich neer wilden leggen? Een ingewikkeld brouwsel van politieke overtuigingen, gemarchandeer en een flinke snuif opportunisme. Het kabinet was sowieso al tot op de draad versleten en kon niet veel goeds meer brengen. De ene draaikont beschuldigt de andere draaikont van draaikonterij. Het kabinet leek al meer op een boksarena dan op een club serieuze bestuurders. En het ging al helemaal niet meer over Afghanistan.

“Zie je wel” zegt Bos “We zijn echt geen draaikonten.” Het rapport Davids en de manier waarop Balkenende daarmee omging waren de laatste druppel. De PvdA laat zich geen oor meer aannaaien. Dat de gemeenteraadsverkiezingen we aankomen speelt natuurlijk geen enkele rol. Wat denkt u wel?

Als ik Balkenende zie dan verschijnt mij een beeld van het netste en braafste jongetje van de klas voor ogen. Tuk op een schouderklopje. Balkenende heeft bij zijn bezoek aan Barack Obama natuurlijk braaf beloofd om Nederland in Uruzgan te houden. Dat verklaart het opzetje om samen met de NAVO die brief op te stellen en het, ondanks dat eerder genomen besluit, toch te proberen. En volgens goed CDA-gebruik moet je alle opties zo lang mogelijk openhouden. Jammer dat die andere draaikonten, die van de PvdA, zich niet opnieuw voor het karretje lieten spannen. Maar niet getreurd. Dat een Balkenende-kabinet voor de vierde keer valt wordt door de trouwe aanhang best begrepen. Die is niet anders gewend. Het is toch altijd de schuld van de ander. Het CDA ziet dan ook vol vertrouwen de raadsverkiezingen tegemoet.

Ook lokaal hebben we een crisisje. De nieuwe lichting binnen Gemeentebelangen kreeg het aan de stok met raadslid Jurriëns. De nieuwkomers vroegen opheldering aan de penningmeester. Dat liet Jurriëns (raadslid en dus geen lid van het partijbestuur) niet op zich zitten. Hij kwam voor de eer van de penningmeester op. Toevalligerwijs is dat ook zijn vrouw. Niet gehinderd door enig besef van scheiding van verantwoordelijkheden probeerde hij de nieuwe garde onder druk te zetten. Als niet aan zijn eisen werd voldaan dan zou hij opstappen en dat wel even vlak vóór de verkiezingen wereldkundig maken. Hij overspeelde echter zijn hand. “Want” dachten de nieuwlichters “Zo´n collega kunnen we missen als kiespijn”. En zij brachten de escapades van Jurriëns vervolgens naar buiten. Ik was aangenaam verrast. Het getuigt van moed, openheid en betrokkenheid als je op dit moment, zo vlak voor de verkiezingen, laat zien dat je je niet laat ringeloren, niet laat muilkorven en als één blok achter je lijsttrekker staat. Dat brengt mij in een lastig parket. Mijn keuze voor de raadsverkiezingen stond al vast maar Magda Rook, Claudia Reusink, Arjan Bosveld en Marcel Brouwer verdienen steun. Dat is duidelijk. Nog ’s goed over nadenken! Ik hou alle opties open.

Xin nian yu Kuai!

Afgelopen zondag begon het Chinese jaar 4707, het Jaar van de Tijger. Dat werd door Chinezen over de hele wereld uitbundig gevierd. Helaas zijn de echte tijgers bijna uitgestorven. Aan het begin van de vorige eeuw waren dat er 100.000. Volgens het Wereld Natuur Fonds leven er nu nog krap 3200 tijgers in het wild. Hun natuurlijke leefomgeving is bijna verdwenen en ze zijn een gewilde prooi voor stropers. Ze worden in Azië gebruikt als grondstof voor medicijnen en tijgerbotten worden soms zelfs verwerkt in wijn. Over decadentie gesproken.

Ik ben zelf in het Jaar van de Tijger geboren. Mooie aanleiding om er aandacht aan te besteden. Gelukkig ben ik geen bedreigde diersoort maar er is wel een bruggetje naar mijn leefomgeving. Ook die staat onder druk. Als de plannen voor het goederenvervoer over de IJssellijn werkelijkheid worden dan kunnen we onze borst natmaken.

Het merkwaardige is dat er binnen de lokale en regionale politiek krachten zijn die dit lijken te accepteren. Zij zeggen het mooi hoor: “Alleen als de leefbaarheid wordt gewaarborgd.” Wat zij onder leefbaarheid verstaan en hoe zij die willen waarborgen wordt er niet bij verteld. Dat kunnen zij ook niet. Maar als de rijksoverheid ons straks wat extra geld toestopt dan geeft hen dat later de mogelijkheid om te kunnen zeggen dat de leefbaarheid geborgd is.

Een definitie van leefbaarheid is niet gemakkelijk. Ik kan wel zeggen wat de leefbaarheid aantast. Overwegen die lang gesloten blijven, betonnen tunnelbakken in de dorpen, lelijke geluidschermen langs het spoor, dreunende kolossen van meer dan 700 meter lang, gevaarlijke stoffen pal langs onze huizen, uitstoot van fijnstof, langere aanrijtijden van hulpdiensten en slechte bereikbaarheid van winkels en instanties zullen het onvermijdelijk gevolg van die treinen zijn. In het slechtste geval hebben we het over 108 treinen per etmaal. Een Chinese muur van goederentreinen dwars door onze dorpen. Het gaat trouwens niet alleen om de leefomgeving van de mens. Er worden, juist langs de Veluwezoom, miljoenen uitgegeven aan de Ecologische Hoofdstructuur. Als daar iedere vierentwintig uur een 75 kilometer lange sliert zware goederentreinen dwars doorheen davert dan worden de herten, de zwijnen, de dassen en de konijnen daar niet vrolijker van. Dan is die investering voor een groot deel weggegooid geld. Ik kan dus helemaal niks met dat gelul over “borging van de leefbaarheid”. Voor mij is dat een politiek rookgordijn.

U moet natuurlijk helemaal zelf uitmaken op welke partij u op 3 maart stemt. Kies vooral zoals u goeddunkt. Ik maak u alleen duidelijk hoe ik erover denk. En ik zal zeker niet stemmen op een partij die het heeft over “borging van de leefbaarheid” zonder dat ze dat vergezeld laat gaan van een zeer duidelijk NEE tegen gebruik van de IJssellijn als Noordtak voor de Betuweroute.

Ik hoop dat de echte tijgers het gaan redden. Ik hoop ook dat wij, Rhedenaren, dit jaar onze leefomgeving met succes kunnen beschermen en ik wens alle Tijgers, Konijnen, Draken, Slangen, Paarden, Geiten, Apen, Hanen, Honden, Varkens, Ratten en Ossen die deze column lezen een voorspoedig 4707.

Xin nian yu Kuai! Gelukkig Nieuwjaar!

Koorts

De verkiezingskoorts loopt op. Over drie weken mag u de partijen blij maken of teleurstellen. Die zijn alle druk in de weer. De kranten staan bol van de interviews, onderzoeken en advertenties en er wordt driftig gerekend en gespeculeerd over de kansen van de deelnemende kandidaten. Op straat zijn we ook niet meer veilig. Zodra we onze neus bij de supermarkt laten zien worden we besprongen. Vrijwilligers en raadsleden-in-spé voorzien ons van soep en rozen en tooien ons op met buttons en stickers. We worden pas met rust gelaten als we beloven te gaan stemmen. Tot aan de volgende hinderlaag. Dan zijn we weer de sigaar. Tja, we moeten er even doorheen. In deze tijd zijn politici bereid om uw voeten te kussen. Als het maar stemmen oplevert. Er wordt ook grof geschut ingezet. De landelijke trends zijn vaak doorslaggevend voor de lokale verhoudingen en ministers, kamerleden en partijprominenten stropen stad en land af op jacht naar de zwevende kiezer. Da’s niet alleen belangrijk voor hun lokale partijgenoten maar ook voor hun eigen toekomst. Een stijgende trend moet verstevigd worden en een dalende trend gekeerd.

Om een weloverwogen keuze te maken kunt u de programma’s bestuderen en met de dames en heren in gesprek. Vastleggen wat ze beloven te doen om ze daar vervolgens ná de verkiezingen aan houden. Tot vervelens toe als het moet. Ik denk eerlijk gezegd niet dat erg veel mensen die programma’s bestuderen. Ik ga er ook pas aan beginnen als ik er eens zin in heb. Ik ga vooral af op de indrukken die ik opdoe. Politici beweren altijd dat je op inhoud moet kiezen maar zij weten net zo goed als u en ik dat heel andere mechanismen veel belangrijker zijn. Het gaat er vooral om aan wie we het gunnen. Dat geldt voor veel kiezers. Het gaat niet om de boodschap maar om de boodschapper. Is Marie een kreng of erg sympathiek en straalt Jantje betrouwbaarheid uit of lijkt ie juist een arrogante kwal. Dat soort dingen. Niets menselijks is ons vreemd. Prima hoor want politiek is emotie. Dat vind ik althans. Cijfers zijn belangrijk maar ik moet niets hebben van plastic carrièremakers die “besturen” op basis van spreadsheetberekeningen. Voor cijfertjes hebben we ambtenaren en managers. Bestuurders horen leiders te zijn. Van groot of klein formaat maar geen mensen die overal achteraan hobbelen.

Gelukkig zijn de meeste politici ook mens. Saaie, minder saaie en interessante mensen, sufferds en slimmeriken, mensen met passie of niksnutten. Dat is maar goed ook want anders zou er voor mij weinig te mopperen overblijven.

Ook al gruwen veel mensen er van, belangrijk blijft het. Politiek heeft wezenlijk invloed op ons leven. Het gaat om onze portemonnee, gezondheidszorg, onderwijs, solidariteit, asfalt of meer of minder groen. We kunnen er niet om heen.

En ik heb nog ’n boodschap voor mensen die niet van plan zijn te gaan stemmen. Of u nu teleurgesteld bent, overal tegen of het van het weer laat afhangen. Laat anderen niet bepalen wat er gebeurt. Maak de gang naar de stembus. Neem die kleine moeite. Tot ziens in het stemlokaal.

Provinciaaltjes

De provincie is boos. Boos op Rheden omdat de raadsleden het waagden zich met de Traverse te bemoeien. Die wilden invloed op wijzigingen in het plan. Gedeputeerde Van Haaren “ontplofte” en statenleden maakten de Rhedense raadsleden uit voor amateurs en naïevelingen. Nou dan wil ik me natuurlijk niet onbetuigd laten.

De rondweg om Laag-Soeren sleept al dertig jaar en de problemen in Dieren hebben zelfs hun gouden jubileum al achter de rug. Allebei kwesties waarin de provincie een dominante rol speelt. Maar na al die jaren heeft de provincie die problemen niet opgelost. De opperste leiding van Hart van Dieren was in handen van gedeputeerde Van Haaren. Hoe kan het dat zij nog steeds op die plek zit?

De gemeente Rheden raapte de brokstukken van het fiasco bij elkaar en heeft het opnieuw geprobeerd. In een poging om een eerdere fout, het ontbreken van draagvlak, te vermijden werd de Tafel van 10 ingesteld. En zowaar, het leek te lukken. Variant 3 vond genade in de ogen van alle betrokkenen. Met dit moeizaam bereikte resultaat wist Rheden de rijksbijdrage voor het project te behouden. De provincie heeft hier geen donder aan gedaan. Sterker nog, zij hield zich zoveel mogelijk afzijdig. En nu het rijksgeld er is probeert diezelfde provincie een stok tussen de spaken te steken. Alles wordt zoveel mogelijk op de lange baan geschoven en er is zogenaamd niet genoeg geld. Het moet allemaal anders.

Mij maken al die varianten weinig uit hoor. Waar het om gaat is dat de provincie lak aan Rheden en de inwoners van Dieren heeft. De ivoren toren in Arnhem is nog hoger dan die in De Steeg. De afstand tussen burgers en gemeentepolitiek is al groot maar tussen burgers en dit provinciebestuur ligt een complete bergketen. Vol diepe kloven en onneembare toppen. Hier in Rheden wonen echte Gelderlanders hoor. Mensen die opcenten ophoesten en het NUON-spaarvarken gevoederd hebben.

Jullie, provincie-politici, hebben gelijk met de bewering dat de Rhedense raadsleden amateuristische naïevelingen zijn. Naïef zijn ze zeker. Zo naïef dat ze al vijftig jaar in jullie loze praatjes trappen. Maar het zijn wel ónze amateuristische naïevelingen. Kritiek kunnen we zelf wel leveren. Daar hebben wij geen provinciaaltjes voor nodig. Trouwens, hoe zit het met jullie professionaliteit? Het hoogste doel lijkt te bestaan uit het vetmesten van de provinciekas. Gedeputeerde Peters vertelde vorige week zonder te verblikken of te verblozen dat er jaarlijks 100 miljoen aan inkomsten buiten de begroting blijft. Bezuinigen terwijl de geldkist overstroomt! Gekker moet het niet worden. Wat miljoenen uit die vetpot zou Dieren een stuk verder helpen. Naar echte oplossingen. Maar nee, het spaarvarken moet nog vetter. Dat is pas belangrijk. Eens kijken hoe de rijksoverheid dat vindt. Die is ook op zoek naar geld. Denken jullie soms dat jullie spaarbankboekje dat overleeft? Stelletje amateuristische naïevelingen! Of belazeren jullie de boel? Wordt dat geld alvast voor het rijk opgepot terwijl het van ons, Gelderlanders, is?

Ik vond die discussies over de provincie als bestuurslaag nogal gezocht. Maar een provinciebestuur dat geen boodschap aan zijn burgers heeft kunnen we missen als kiespijn.

Larpen

Vorige week werd er aan de keukentafel gesproken over larpen. Huh? Larpen? Ik had het woord nog nooit gehoord. Ik dacht aan zoiets als lanterfanten maar het bleek te gaan om verkleedpartijen in groepsverband. Als hobby. En, zoals dat gaat, een paar dagen later kwam ik het woord opnieuw tegen. De weekendbijlage van de krant wijdde er een complete pagina aan. Larp is naar goed Hollands gebruik een afkorting van Live Action Role Playing Game. Die G paste niet zo mooi dus die heeft de larp-bedenker maar weggelaten.

Het schijnt een grote vlucht te nemen. Romeinse soldaten, middeleeuwse monniken en ridders, Napoleontische legers, elfen, trollen en tovenaars, Witte Wieven, Sherlock Holmes, Star Wars en Neanderthalers. Je kunt het zo gek niet bedenken of er is wel een larp voor. Grote veldslagen en belegeringen worden nagespeeld en hele volksstammen geven zich aan het larpen over. Je kunt het zo duur en zo groot maken als je wilt. Met z’n allen in vol ornaat Kasteel Rozendaal belegeren. Met de hele rimram erbij. Een legerkamp, lepelblijde, kookpotten en oerbrood. En schuimend bier natuurlijk. In monnikspij. Eigenlijk best leuk om te doen.

Nu ik erover nadenk. Wie larpt er niet? Geestelijk althans. We tonen een beeld waarvan wij willen dat anderen ons zo zien: op straat , op het werk of in de kroeg. Politici zijn larpers bij uitstek. Van Balkenende tot aan de Rhedense raadsleden. Zij nemen voortdurend schijngestalten aan. Koning, keizer, admiraal, larpen doen we allemaal.

Neem nou Riviersteen. De VVD, het CDA en Gemeentebelangen haalden met een motie een streep door woningbouw op het terrein. Exit Riviersteen en “en passant” ook de Groene Wig. ChristenUnie, GroenLinks en de PvdA die samen met de VVD en het CDA de coalitie vormen stemden tegen die motie. Een belangrijke zaak zou je denken, een college-crisis waardig. Maar niks hoor. Wethouder Kuiper nam de motie voor kennisgeving aan en VVD-voorman Ronald Haverkamp die al maanden een nummer van Riviersteen maakt was daar kennelijk mee tevreden. Resultaat: de coalitie blijft de coalitie en het college zit nog steeds op z’n krent.

De eigenaar van Riviersteen is intussen in alle staten. Hij zweert wraak, eist financiële genoegdoening en dreigt een gigantische, zo lelijk mogelijke betonklomp, op het terrein te bouwen. Hij heeft natuurlijk nog nooit van larpen gehoord. Ik kan hem geruststellen. Beste mijnheer Zwagerman, geduld, geduld! Die motie hoort bij het spel. Na de verkiezingen wordt er een beetje aan het plan gesleuteld en Riviersteen gaat uiteindelijk gewoon door. Hou Provinciale Staten wel even in de gaten. Die willen ook het toneel op. Gun ze dat maar even. Speel uw rol met verve en bedenk dat het maar een larp is.

Effe meelarpen: Riviersteen zou een uitstekende locatie voor het Nationaal Historisch Museum zijn. Mooie locatie in een typisch Hollands landschap. Genoeg ruimte, uitstekend bereikbaar, geen verkeerschaos, spaart de natuur en stukken goedkoper dan in Arnhem-Noord. En Zwagerman krijgt zijn investeringen ruimschoots gecompenseerd.

We zitten nu in de verkiezingscampagne. Op 3 maart is de grote finale. Dan mag iedereen meespelen. Larpt u mee?

De jaren '00 (3)

De jaren ’00 (3)
Ter afsluiting van de jaren nul blijf ik wat dichter bij huis. In vogelvlucht weliswaar en ik moet veel weglaten maar ik moet het toch even kwijt. Het rumoer rond het spoor en weg in Dieren houdt al tientallen jaren, heeft veel ellende gebracht en een heleboel geld gekost. Begin jaren 2000 leek er eindelijk een oplossing voor dit probleem te zijn gevonden.
In 1999 werd de Noordtak van de Betuweroute geschrapt. Dat zou in Dieren leiden tot meer treinen en nog grotere problemen. De gemeente en de provincie zagen hun kans schoon en presenteerden een prachtig plan waarin het spoor- en wegverkeer ondergronds door Dieren zou worden geleid. Bovengronds zou het dorp een nieuw hart krijgen. Een Hart voor Dieren.
Toen begon het gedonder. De Tweede Kamer had afgedwongen dat het rijk 70 miljoen euro zou bijdragen. Maar “Den Haag” werkte tegen. De minister vond 28 miljoen voor een paar tunnels onder het spoor wel genoeg. Na veel loven en bieden werd toch nog 50 miljoen euro van het rijk binnengehaald. Voor een versoberd plan, de later berucht geworden 8-min variant.
Het tot Hart van Dieren omgedoopte project maakte steeds meer los bij de bevolking. Woningen moesten voor het plan wijken en bewoners waren des duivels over de wijze van communiceren. Gevolg van een staaltje ivoren toren gedrag van de gemeente. De weerstand tegen het project werd dan ook steeds sterker. Een groot deel van de inwoners van Dieren en wijde omgeving kwam tegen het plan in het geweer. Een verkeerscirculatieplan en een stedenbouwkundige schets leverden 1500 reacties op.
Ik zat destijds (2002-2006) voor Leefbaar Rheden in de raad. Ik was altijd voorstander van het project geweest maar de financiering baarde me zorgen. Mijn voorstel voor een strikte controle en meer grip op het project werd alleen door GroenLinks gesteund. Wij stapten daarop uit de coalitie. Kees Hermsen, namens ons wethouder in het college van B&W, moest daarom ook opstappen. Het eerste politieke slachtoffer van het project.
Gemeente en provincie gingen onverstoorbaar verder. Met veel leed tot gevolg. Mensen moesten hun huizen verlaten. Burgers die zich met hart en ziel inzetten en op uitdrukkelijk verzoek van de gemeente ideeën inbrachten werden genegeerd en politieke partijen braken hun kiezersbeloften.
Eind 2006 struikelde opnieuw een coalitie over het project. Dit keer waren Wim Pieper (Gemeentebelangen) en Rikus Brader (SP) de klos. In 2007 ging het project knock-out. Er was een gigantisch tekort. Zo’n 10 miljoen. Toenmalig wethouder Jan Bart Wilschut bleek de enige met eergevoel. Hij stapte uit eigen beweging op. Er waren meer bestuurders met boter op het hoofd. In een geval zelfs meer dan Wilschut. Maar zij kleeft heden ten dage nog steeds aan het (provinciale) pluche.
Na Atelier Verdaas kwamen we met de Tafel van 10 in 2008 uit bij variant 3, de Traverse Dieren. Bestuur en politiek opnieuw blij en enthousiast. Al helemaal toen eind 2008 de rijksbijdrage werd veiliggesteld. Maar de Traverse is geen lang leven beschoren. Opnieuw gaat het mis. Provincie en gemeente bakkeleien over geld en over het project zelf. En de Tafel van 10 heeft de pijp aan maarten gegeven. De cirkel is rond.

De jaren ‘00 (2)

Terugkijken doe je alleen aan het einde van een periode en niet aan het begin. Dat is althans de gewoonte. Een uitstekende reden om daarvan af te wijken.

Bij een terugblik op de jaren nul ontkom je niet aan internet. Dat wonderlijke internet, dat het leven en werken van miljarden mensen drastisch heeft veranderd. Ook al maakt u er zelf geen gebruik van en heeft u zelfs geen computer in huis toch heeft het internet en de datacommunicatie in de afgelopen tien jaar een diepgaande invloed op ons leven gekregen. Vrijwel alles wordt op een of andere manier ontworpen, gemaakt of geregistreerd met behulp van computers en vastgespijkerd op internet. Als het internet morgen zou ophouden te bestaan dan worden we wereldwijd in een diepe crisis gestort.

Bijna iedereen heeft tegenwoordig een aansluiting. Zelf ben ik er al wat langer mee bezig. Begin jaren negentig deed ik een studie wiskunde en informatica en ik hing al snel aan internet. Naar de huidige maatstaven gerekend was het nogal primitief. Met een belachelijk lage snelheid kon je mail versturen en gegevens uitwisselen en regelmatig werd de verbinding verbroken. Dan kon je opnieuw beginnen. Maar het scheelde me een hoop gebel en heen-en-weer gereis. Ik was er dan ook wát blij mee.

Zo rond de eeuwwisseling kwam de definitieve doorbraak en gingen miljoenen mensen aan het mailen en het surfen. Terwijl ik dit schrijf realiseer ik me dat “surfen” al oubollig klinkt. Dat woord heeft (in deze betekenis) de afgelopen tien jaar niet overleefd. Het is nu gamen, googelen en twitteren.

Tegenwoordig is vrijwel alles te vinden op internet. En we storten ons hart uit op blogs, Hyves of MSN. Maar kijk wel uit. Een reactie op een verkeerd begrepen mailtje of bericht op een website is zo gemaakt. Eenmaal verstuurd blijft verstuurd en wat u aan internet toevertrouwt is over jaren nog steeds terug te vinden. En dan vindt u het misschien minder leuk. Alles wat maar over u en mij is vast te leggen wordt ook daadwerkelijk geregistreerd. Big Brother wordt steeds bigger. We werken daar zelf aan mee.

Internet heeft het aanzien van de wereld definitief veranderd. Ook de manier waarop we met mensen en bedrijven omgaan. Iedere stap van bestuurders, politici, ondernemers, bekende en minder bekende Nederlanders wordt op de voet gevolgd. Daar doe ik op mijn blog enthousiast aan mee. Omgekeerd geldt dat trouwens ook. Overheid, politici, bedrijven en instellingen maar ook terroristen en criminelen maken op grote schaal gebruik van internet om ons te beïnvloeden en hun waar aan de man te brengen.

Internet is een uitstekend middel om de communicatie te vergemakkelijken en de dienstverlening te verbeteren. Helaas wordt het ook ingezet in de bureaucratie. Om mensen van het kastje naar de muur te sturen. Vooral ouderen die niet met computers en internet zijn opgegroeid stuiten op problemen. Mijn schoonouders wilden laatst een inbraak aangeven bij het politiebureau in Velp. Zij kwamen niet verder dan de intercom. Hen werd te verstaan gegeven dat ze maar aangifte moesten doen via internet. Mijn schoonvader heeft zelfs nog nooit een computer aangeraakt. Die man is bijna 80!

De rust verklaard

Op 1 januari was ik me toch woest. Niks geen vernielde bushokjes, afgerukte verkeersborden of ontplofte vuilnisbakken. Een luizig winkelwagentje dat geblakerd op straat stond was al wat mijn spiedend oog ontwaarde. En een verkeersbord dat uit zijn hengsels hing maar dat kan ook nog van vorig jaar zijn want het zag er rondom op straat netjes en opgeruimd uit. Dat viel vies tegen zeg. Waar moet dat heen? Nu kan ik niet eens mijn frustraties de vrije loop laten. Niet afgeven op dat gajes, die aso-biggen die voor galg en rad opgroeien en jaarlijks tijdens oud-en-nieuw voor kapitalen vernielen. Gadverdamme, wat ’n tegenvaller.

Waar ligt dat nou aan? Het lijkt erop dat de raddraaiers die het in voorgaande jaren zo versjteerden zijn afgestapt van het vuurwerk en het opblazen van straatmeubilair. Zijn ze op hun weg naar volwassenheid inmiddels in de fase coma-zuipen aanbeland? Wel lekker rustig op straat maar dat roept meteen de volgende vraag op. Waar zijn hun opvolgers? Ook dat is te verklaren. De bevolkingskrimp wordt voelbaar. Er worden steeds minder kinderen geboren en straks hebben we helemaal geen jeugd meer. Daar gáát onze toekomst. Is er een groot zwart gat en moeten we gaan mopperen op ouden van dagen en ander gespuis. Vandaar al die berichten over hangouderen. Daarmee lopen we ons warm voor de toekomst. Je moet toch iets te mekkeren hebben. En de hangjongere van nu is de hangoudere van 2050. Als die lekker asociaal blijft dan kunnen ze mooi een leven lang als pispaal mee.

De politiek zal zich wel op de borst kloppen over die rustig verlopen jaarwisseling. Dat ligt natuurlijk aan het samenscholingsverbod dat het Rhedense opperhoofd Petra van Wingerden had ingesteld. Dat smaakt ongetwijfeld naar meer.

Ja, dromen zijn er om vervuld te worden. Bij de volgende jaarwisseling brengen we een bezoek aan de control room in De Steeg. Tientallen televisieschermen bedekken de wanden en camera’s registreren iedere beweging op straat. De telexen ratelen en ordonnansen rijden af en aan. In deze bijenkorf beleeft IJzeren Petra haar finest hour. Rustig maar gedecideerd deelt zij haar orders uit. “Hier alpha-1. Groepje bejaarden bij het Lorentzhuis gesignaleerd. Direct ingrijpen. Over en sluiten.”

Of is het al zover? In de nieuwjaarsnacht zag ik tientallen lichtjes hoog aan de hemel. Worden we precies zoals in het Brabantse Aalburg vanuit de lucht bespied? Daar had de burgemeester onbemande spionagevliegtuigjes ingezet om de boel in de gaten te houden.

Ach, laat ik nog ’s inschenken. Wat was het leven vroeger simpel. In mijn jonge jaren verzamelde de Oosterbeekse dorpsjeugd zich bij de jaarwisseling voor het politiebureau. De volledige politiemacht had zich dan al achter de deur opgesteld. De grootste durfal gooide een rotje in het deurportaal en als op afspraak kwamen dan zo’n veertig agenten naar buiten stormen. Dan moest je lopen hoor! Want je was nog niet jarig als ze je te pakken kregen. En als je ouders erachter kwamen dan kreeg je ze thuis ook nog eens getrokken.

Maar ’n lol dat we hadden!

Ik wens u een gezond, voorspoedig en vooral gelukkig 2010. En met die jeugd komt het best goed.

De jaren ‘00 (1)

Weet u ’t nog? 2002, de euro? Ik reken nog regelmatig om naar guldens (euro’s x 2 + 10%) en verbaas me erover hoeveel duurder allerlei producten zijn geworden. Energie, verzekeringen, ’n pilsje, ’n pakje shag, kleding, schoenen. Je betaalt anno 2010 vaak al meer in euro’s dan destijds in guldens. En ik kan echt niet zeggen dat ik in 2009 net zoveel euro’s in mijn loonzakje krijg als er in 2002 aan guldens inzaten. Trouwens, we zijn in de aanloop naar die euro al te grazen genomen. Achteraf bleek de harde Nederlandse gulden 5% tot 10% te laag te zijn gewaardeerd. Dat konden we gelijk al inleveren. Maar goed, ik kan nog brood kopen dus laat ik niet teveel mopperen.

Waar ik me wel behoorlijk zorgen over maak is de beperkte invloed van de burger. Het europarlement heeft geen klap te vertellen en werkelijk belangrijke besluiten worden door de “grote” landen onderling en liefst achter gesloten deuren bekokstoofd. Als het zo uitkomt dan vertellen de Nederlandse bestuurders en politici ons dat ze er ook niks aan kunnen doen want Brussel heeft al voor ze beslist. De Nederlandse politiek maakt zich vooral druk als er weer eens een of andere pias nodig is voor een ceremonieel baantje. Zoals laatst toen er een “president” voor Europa werd gezocht. Dat moet dan wel iemand zijn met het profiel van een versleten autoband. Balkenende werd het net niet. Tja, dat komt ervan als je de bevolking vraagt of ze meer Europa willen. De tweede keer zag ie er maar vanaf. Te laat. Nu moet z’n profiel voor straf wat verder slijten.

Overigens vind ik dat we met Europa geen keus hebben. Na de val van het communisme dacht menigeen dat de wereldvrede was uitgebroken. Inmiddels blijkt het leven op deze planeet alleen maar complexer te zijn geworden. Grenzen vervagen en op dit moment zijn de grootste volksverhuizingen uit de geschiedenis aan de gang. Daarnaast strijden oude en nieuwe superstaten om de wereldmacht. Als wij onze cultuur, onze welvaart en misschien zelfs wel onze democratie willen behouden dan zal Europa sterker moeten worden. Met 500 miljoen burgers moet Europa zich kunnen handhaven. Onafhankelijk van de welwillendheid van China, Rusland, India, een islamitisch blok of de Verenigde Staten. Dat laatste land heeft al moeite genoeg om zelf overeind te blijven. Daar mogen we niet tot in lengte van dagen op blijven rekenen. Eerder andersom.

De Europese eenwording is een moeizaam proces. Maar onontkoombaar. Anders verdwijnen we in de marge van de geschiedenis en moeten we uiteindelijk leven van de kruimels die van tafel vallen. Mijn grootste zorg is de vraag hoe de democratische waarden vorm gaan krijgen. We zitten niet te wachten op voorschriften over de kromheid van augurken maar op meer zeggenschap voor de burger. Rechtstreekse verkiezingen van een echte president en een parlement met meer invloed. Sociaal rechtvaardig en met waarborgen voor de Nederlandse belangen en identiteit.

Wellicht te hoogdravend voor een stukjesschrijver in een lokaal krantje maar ik wou ’t toch even kwijt. De volgende keren meer over de jaren ‘00. Steeds iets dichter bij huis.

Prettig jaarwisseling!